Περί πολλού

Υπάρχει ένα σκίτσο του Schulz στην σειρά peanuts, όπου ο Τσάρλυ Μπράουν τινάζει τους σπόγγους που καθαρίζουν τον πίνακα από την κιμωλία, και ανάμεσα σε ένα σύννεφο σκόνης που τον σκεπάζει και σε βηξήματα γκούχουγκούχου λέει: «Η δασκάλα μου ζήτησε να τινάξω τους σπόγγους της τάξης. Αυτό είναι μεγάλη τιμή!» Στο επόμενο σκίτσο πάλι τα ίδια, ο Τσάρλυ Μπράουν μέσα σε ένα σύννεφο σκόνης και βηξήματα να λέει: «Είναι η δεύτερη κατά σειρά μέρα που η δασκάλα μου ζητάει να τινάξω τους σπόγγους. Αυτό είναι πολύ μεγάλη τιμή!». Στο τρίτο σκίτσο τα ίδια: «Πάλι η δασκάλα εμένα διάλεξε να τινάξει τους σπόγγους. Κανένα άλλο παιδί δεν είχε τόση τιμή...» Στο τέταρτο σκίτσο, ο Τσάρλυ Μπράουν, βήχοντας ακατάπαυστα και πνιγμένος στην σκόνη λέει: «Τελικά ίσως τόση πολλή τιμή δεν μου κάνει καλό...»
Η ιστορία είναι παρόμοια με κάποιο επεισόδιο της μαθητικής μου ηλικίας. Το Δημοτικό που πήγαινα ήταν δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου. Για χρόνια εκκλησία και σχολείο ήταν στα δικαστήρια για το πού είναι τα σύνορα των οικοπέδων τους, και έτσι και τα δύο κτίρια παρέμεναν άφραγα. Ήταν τότε συνήθεια, αν έβλεπες έναν παπά στον δρόμο να τρέξεις να του φιλήσεις το χέρι. Στον Άγιο Λευτέρη λοιπόν ήταν ένας παπάς δυο πιθαμές, ελάχιστα πιο ψηλός από τα παιδιά της έκτης. Αν τύχαινε να βγει την ώρα που είχαμε διάλειμμα, δεκάδες παιδιά ορμούσαν να του φιλήσουν το χέρι! Είχα και μια συμμαθήτρια, συνταξιούχα στην έκτη Δημοτικού, που καπάκωνε τον παπά στο μπόι και ενορχήστρωνε την επίθεση σεβασμού: «Παιδιά! Ο παπάς! Ορμάτε!» Τότε όλοι αφήναμε τα μήλα, τα τζαμιά και το ποδόσφαιρο και ορμούσαμε στο κάλεσμα απόδοσης τιμής στον φουκαρά τον παπαδάκο. Είδε και απόειδε ο άνθρωπος, και στο τέλος άρχισε να κρύβεται πίσω από τις κολώνες του Νάρθηκα της εκκλησίας μέχρι να χτυπήσει το κουδούνι για την τάξη και μετά να αποτολμήσει την έξοδο του. Προφανώς ο πολύς σεβασμός του έκανε κακό!

Τώρα να τολμήσω να πω ότι η πολλή δημοκρατία κάνει κακό, χωρίς να θεωρηθώ φασίστρια; Έχουμε ελευθερία λόγου και έκφρασης. Αλλά μήπως παραέχουμε; Που τραβάμε την γραμμή ανάμεσα στην λογοκρισία και στην ελευθερία να λέει ο καθένας ό,τι θέλει; Πριν μερικά χρόνια η Ινδονησία δοκιμάστηκε από σοβαρές φυλετικές αναταραχές. Ένα βράδυ, η φανατισμένη μερίδα των μουσουλμάνων της πλειοψηφίας έριξε το σύνθημα: «Απόψε βιάστε όσες κινέζες μπορείτε!» Έγινε χαμός: μαζικοί βιασμοί γυναικών της κινέζικης μειοψηφίας. Η Ινδονησία ούτε είχε ούτε έχει ελευθερία λόγου. Μήπως στο όνομα της δημοκρατίας θα έπρεπε το σύνθημα των εθνικιστών μουσουλμάνων να ανακοινωθεί από τα μαζικά μέσα ενημέρωσης; Στο κάτω κάτω εξέφραζε την γνώμη σημαντικής μερίδας του πληθυσμού. Ίσως θα έπρεπε να συμφωνήσετε με μια τέτοια ανακοίνωση από τα μέσα ενημέρωσης αν πιστεύετε ότι είναι σωστό τα μέσα ενημέρωσης να ανακοινώνουν καλέσματα για παραβιάσεις των νόμων του κράτους, του τύπου: «Οι Δεν πληρώνω αύριο στις 11πμ θα ανοίξουν τα διόδια των Μαργάρων για να περνούν τα αυτοκίνητα ελεύθερα.» Ή «Εμείς, οι βουλευτές της αριστεράς, εμείς που εκλεχτήκαμε στο ανώτατο νομοθετικό όργανο του κράτους, εμείς που δημοκρατικά υποστηρίξαμε την άποψη μας στην βουλή αλλά δεν πείσαμε, εμείς που εκπροσωπούμε μόνον το 26% των βουλευτών που καταψήφισαν τον νόμο, καλούμε τους φοιτητές και τους διδάσκοντες στα πανεπιστήμια να παρανομήσουν και να κάνουν ό,τι μπορούν για να μην εφαρμοστεί ο νόμος!» Μα θα μου πείτε, το ίδιο είναι να καλείς τον κόσμο να διαπράξει βιασμό και το ίδιο να τον καλείς να μην πληρώσει τα διόδια, ή να μην εφαρμόσει τον νόμο για την αναδιάρθρωση των πανεπιστημίων; Μα φυσικά και είναι το ίδιο! Και στις τρεις περιπτώσεις καλούμε τον κόσμο να διαπράξει μια παρανομία και δίνουμε στους δημαγωγούς βήμα ώστε να φτάσει το μήνυμα τους σε όσο γίνεται περισσότερα αυτιά. Αν πιστεύετε ότι δεν είναι το ίδιο, παρακαλώ πέστε μου πού θα πρέπει να τραβήξουμε την κόκκινη γραμμή που θα λέει ότι αυτό το κάλεσμα στην παρανομία επιτρέπεται να διαδοθεί μέσω δελτίου ειδήσεων μεγάλης ακροαματικότητας και αυτό όχι. Μήπως τελικά η πολλή ελευθερία λόγου βλάπτει;

Μαρία Πέτρου