Περί διαβάσματος

Ο κύριος Χρυσοχοϊδης λοιπόν δήλωσε ότι υπερψήφισε το μνημόνιο χωρίς να το έχει διαβάσει! Και ξεσηκώθηκε θύελλα! Φαντάζομαι όχι τόσο γιατί δεν το διάβασε (βάζω στοίχημα ότι οι περισσότεροι βουλευτές που το υπερψήφισαν ή το καταψήφισαν δεν το είχαν διαβάσει) αλλά γιατί είχε το νεύρο να το παραδεχτεί! Αλλά εδώ που τα λέμε, μήπως όλοι οι Χριστιανοί έχουν διαβάσει την Αγία Γραφή; Κάτι επιλεγμένα κομμάτια που διαβάζονται στην εκκλησία από τους Προφήτες και την Καινή Διαθήκη έχουν ακούσει. Στο μάθημα των Θρησκευτικών στο σχολείο ποτέ δεν είχαμε ανοίξει να διαβάσουμε την Αγία Γραφή. Ίσως για να μην δούμε πράγματα που δεν έπρεπε να δούμε! Για παράδειγμα, το ότι στην λίστα των απαγορευμένων σεξουαλικών πράξεων απαγορεύεται το σεξ ανάμεσα σε μάννα και γιό, αλλά δεν απαγορεύεται ανάμεσα σε πατέρα και κόρη! Το ότι υπάρχουν σελίδες και σελίδες που ασχολούνται με τις ακριβείς διαστάσεις λατρευτικών αντικειμένων θαρρείς και ο Θεός θα έπαιρνε μεζούρα να τα μετρήσει! Το ότι πολλά από αυτά που λένε οι Μάρτυρες του Ιεχωβά για τον Χριστιανισμό είναι πράγματι μέσα στην Αγία Γραφή, που εμείς μεν κάνουμε πως δεν τα προσέξαμε, οι δε Μάρτυρες του Ιεχωβά τα παίρνουν στην απόλυτη κυριολεξία τους. Αλλά η Καθολική εκκλησία, στο παρελθόν τουλάχιστο, είχε πάει ακόμα παραπέρα: απαγόρευε την κατοχή της Αγίας Γραφής και την μετάφραση της στα Ιταλικά και άλλες σύγχρονες γλώσσες, μέχρι ίσως και τον 18ο αιώνα, μάλιστα με ποινή θανάτου στην πυρά κατά τον 15ο αιώνα για την απλή κατοχή της Αγία Γραφής από άτομα που δεν σχετίζονταν άμεσα με την ιεραρχία της εκκλησίας. Αυτό γινόταν με το πρόσχημα της προστασίας του δόγματος από τις αιρέσεις και βασικά είχε σκοπό την καταδίκη του κόσμου στον σκοταδισμό, με το σλόγκαν «Πίστευε και μη ερεύνα».
Θυμάμαι όταν ήμουν φοιτήτρια, το ΚΚΕ κυκλοφορούσε την εξής ιστορία για να ενθαρρύνει την πίστη στο κόμμα. Κάποτε λέει κάποιος από ανώτερη κοινωνική τάξη ρώτησε έναν Ρώσο μπολσεβίκο επαναστάτη: «Εσύ τι ξέρεις και είσαι κομμουνιστής; Μήπως διάβασες Μαρξ;» Και ο επαναστάτης μπολσεβίκος, κοίταξε μπροστά με λαμπερά μάτια γεμάτα περηφάνια και οραματισμό και είπε: «Εγώ δεν διάβασα Μαρξ, διάβασε όμως ο Λένιν!» Μια άποψη είναι ότι ίσως ο κύριος Χρυσοχοϊδης θα έπρεπε να απαντήσει κάπως έτσι για να ξελασπώσει: «Το μνημόνιο δεν το διάβασα εγώ, το διάβασε όμως ο Παπανδρέου!», κοιτάζοντας μπροστά με πίστη, προσδοκία και οραματισμό προς το μέλλον! Υπάρχει όμως και η άλλη άποψη. Μερικές φορές η άγνοια είναι ευλογία. Για παράδειγμα, αν διαβάζαμε τα ψιλά γράμματα στα ασφαλιστικά συμβόλαια, ίσως να μην τα κάναμε ποτέ και να περνούσαμε όλη μας την ζωή αισθανόμενοι ανασφαλείς. Χώρια που το να μπορεί κανείς να επικαλεστεί άγνοια ανά πάσα στιγμή, γιατί δεν διάβασε κάτι που θα έπρεπε να είχε διαβάσει, είναι μια κάποια στρατηγική επιβίωσης, προπαντός πολιτικής επιβίωσης όταν το κόμμα σου βουλιάζει!
Μαρία Πέτρου

Περί ομελέτας

Ο Schulz σε ένα σκίτσο δείχνει τον Λάινους να στέκεται μπροστά στο κράσπεδο με το μπογαλάκι του στον ώμο: «κάποτε ήταν ένα αγοράκι που αποφάσισε να φύγει από το σπίτι του, αλλά οι γονείς το δεν του επέτρεπαν να διασχίσει τον δρόμο μόνος του!». Και κάποτε ήταν ένας σκακιστής που για να κερδίσει την παρτίδα έπρεπε να θυσιάσει κάποια πιόνια. Έλα όμως που πίστευε στην διαβούλευση και την δημοκρατία! Ρώτησε λοιπόν τα πιόνια: «Να σας θυσιάσω;» και εκείνα απάντησαν «Όχι! Μη!». Ο σκακιστής δεν τόλμησε να χαλάσει το χατίρι τους και έχασε την παρτίδα!

Τον χειμώνα του 1978-79 ήμουν φοιτήτρια στην Αγγλία. Ο χειμώνας εκείνος έμεινε στην Ιστορία της Αγγλίας ως «ο χειμώνας των αναταραχών» (“the winter of discontent”). Ούτε να πεθάνεις δεν μπορούσες: ακόμα και οι νεκροθάφτες έκαναν απεργία! Ουσιαστικά τα συνδικάτα εξεβίαζαν την τότε κυβέρνηση των εργατικών για πληθωριστικές αυξήσεις μισθών, και η κυβέρνηση δεν μπορούσε να κουμαντάρει ούτε τους συνδικαλιστές (που ήταν η ευρεία βάση υποστήριξης της) ούτε την οικονομία. Είχε προηγηθεί το 1974 η «εβδομάδα των τριών ημερών», όταν τα εργοστάσια δούλευαν μόνον 3 ημέρες την εβδομάδα για να εξοικονομήσουν ενέργεια, λόγω της απεργίας των ανθρακωρύχων που έβγαζαν το κάρβουνο για τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρισμού. Από το 1973 ως το 1979 η χώρα ήταν δέσμια των συνδικάτων και η ερώτηση «Ποιος κυβερνά την Βρετανία;» (“Who governs Britain?”) που χρησιμοποίησαν οι συντηρητικοί σαν σλόγκαν στις εκλογές του 1974, ήταν πολύ εύστοχη.

Το 1979 έγιναν εκλογές και η κυρία Θάτσερ εξελέγει πανηγυρικά! Η κυρία Θάτσερ ήταν μια από τους πιο μισητούς πρωθυπουργούς της Βρετανίας. Ήταν όμως και μια από τους μεγαλύτερους μεταρρυθμιστές της χώρας! Τα δύο προφανώς πάνε μαζί, μια και για να αλλάξεις κάτι, πρέπει να καταστρέψεις κάτι άλλο, να θίξεις συμφέροντα και να πληρώσεις τις συνέπειες! Το 1985 δούλευα στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Το απόγευμα της 28ης Ιανουαρίου έτρεχα απελπισμένα να βρω μια τήβεννο που θα μου επέτρεπε να πάω στην γενική συνέλευση του πανεπιστημίου να καταψηφίσω την απόφαση της ανακήρυξης της κυρίας Θάτσερ επίτιμου διδάκτορα του πανεπιστημίου! Ήμουν βλέπετε ένα από τα πιόνια που θυσίαζε για να κάνει τις μεταρρυθμίσεις που ήθελε, και φυσικά την μισούσα. Τελικά βρήκα μια κατατσαλακωμένη και άθλια τήβεννο και πήγα στην συνέλευση. Ήμουν ένας από τους 738 ψήφους (έναντι 319) που σταμάτησαν την απονομή του τίτλου! Η κυρία Θάτσερ αυτό δεν το συγχώρησε ποτέ στους πανεπιστημιακούς της Οξφόρδης! Έκανε όμως ριζικές μεταρρυθμίσεις στην Βρετανική κοινωνία και έφερε την χώρα στον 20ο αιώνα, κάτι που απέφερε την ευημερία που ακολούθησε. Το βασικό χαρακτηριστικό της ήταν η στρατηγική. Λέγεται ότι όταν ήταν φοιτήτρια στην Οξφόρδη, είπε στους φίλους της ότι την ενδιέφερε η πολιτική. Κάποιος λοιπόν της πρότεινε να γραφτεί σε μια φοιτητική οργάνωση, από εκείνες με τις υψηλές ιδεολογίες και τους ουτοπιστικούς στόχους. Η κυρία Θάτσερ απάντησε: «Δεν κατάλαβες. Εγώ θέλω πράγματι να ασχοληθώ με την πολιτική!» και πήγε και γράφτηκε στο κόμμα των συντηρητικών! Όταν λοιπόν βγήκε στην κυβέρνηση, ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανε ήταν να επιβάλει στα συνδικάτα να παίρνουν αποφάσεις απεργίας με κλειστή, αδιάβλητη ψηφοφορία.
Κατήργησε το “closed shop”, δηλαδή την υποχρεωτική συμμετοχή των εργαζομένων σε κάποιον κλάδο στο συνδικάτο του κλάδου. Απαγόρευσε τις δευτερογενείς απεργίες (δηλαδή αυτές που γίνονται για την υποστήριξη άλλης απεργίας). Επέβαλλε δια νόμου την προστασία της ελεύθερης διέλευσης όσων δεν θέλουν να απεργήσουν. Και όλα αυτά σταδιακά και μεθοδικά, ενώ είχε δώσει μυστικές εντολές στους σταθμούς παραγωγής ενέργειας να μαζεύουν παράλληλα τεράστια αποθέματα κάρβουνου. Και όταν όλα ήταν πια έτοιμα, άρχισε η «σφαγή» και η μεταρρύθμιση της οικονομίας: τα ανθρακωρυχεία, τα ναυπηγεία, τα τυπογραφεία, και όλοι εκείνοι οι κλάδοι που με τα χρόνια είχαν γίνει δεινοσαυρικοί μια και αντιστέκονταν σε κάθε αλλαγή και εκσυγχρονισμό ενώ οι εργαζόμενοι τους συνέλλεγαν προνόμια από τις διάφορες κυβερνήσεις. Για παράδειγμα, εκεί που μια εφημερίδα για να παραχθεί χρειαζόταν 6000 τυπογράφους, τώρα θα παράγονταν με 60 ηλεκτρολόγους! Όταν κάποιος διαμαρτύρονταν ότι δεν έβρισκε δουλειά, η απάντηση της ήταν: “On your bike!” Δηλαδή, πάρε το ποδήλατο σου και πήγαινε παραπέρα να βρεις δουλειά (εννοώντας βέβαια και την φυσική μετακίνηση αλλά και την νοητή, όταν ο πρώην ανθρακωρύχος γίνεται ας πούμε κτίστης). Πολλά πιόνια θυσιάστηκαν και πολλοί την μίσησαν. Όλοι όμως παραδέχτηκαν ότι και ήξερε και μπορούσε να σπάζει τα αυγά για να κάνει την ομελέτα. Και το πιο σημαντικό, ακόμα και τα πιόνια που θυσίασε κάποτε εκτίμησαν αυτό που έκανε για την ζωή τους! Η δική μου μετέπειτα καριέρα δεν θα είχε υπάρξει αν δεν είχε κάνει όλα εκείνα για τα οποία την είχα μισήσει!

Ένας που κυβερνά, είτε κυβερνά μια χώρα είτε ένα Πανεπιστήμιο, πρέπει να μπορεί να βλέπει πέρα από τα άτομα και να παίρνει εκείνες τις στρατηγικές αποφάσεις που θα μεγιστοποιήσουν την ευημερία του συνόλου έστω και αν κοστίσουν την ευημερία μερικών ή και πολλών ακόμα για κάποιο χρονικό διάστημα. Τώρα, αν κάποιοι κυβερνήτες μπορούν να το κάνουν αυτό με την συναίνεση και αυτών που θα θυσιαστούν, ακόμα καλύτερα! Αλλά τότε ίσως να μην πρόκειται για κοινούς θνητούς που επιλέχτηκαν σε κάποιο αξίωμα, αλλά για ημίθεους! Το χειρότερο είναι να είναι επίδοξοι δραπέτες αλλά να μην μπορούν να διασχίσουν τον δρόμο γιατί δεν τους επιτρέπεται, ή σκακιστές και να μην θέλουν να θυσιάσουν πιόνια για να σώσουν την βασίλισσα, ή μάγειροι που δεν θέλουν να σπάσουν τα αυγά για να κάνουν την ομελέτα, και πρωθυπουργοί που δεν ξέρουν να προσαρμόζουν τις συνδικαλιστικές τους ιδέες για να κάνουν τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει και να σώσουν την χώρα τους.

Μαρία Πέτρου

Περί πολέμων

Όταν γύρισα στην Ελλάδα πριν δυόμισι χρόνια περίπου, ήξερα ότι η Ελληνική κοινωνία είχε τα προβλήματα της: ήταν μάλλον διασκεδαστικό να βλέπεις τον κόσμο να παραβιάζει τις κίτρινες γραμμές στο αεροδρόμιο, τις άσπρες γραμμές στους σηματοδότες, να περνάει με κόκκινο, να καπνίζει κάτω από ταμπέλες που ευχαριστούσαν τους άλλους που δεν κάπνιζαν, και άλλα παρόμοια. Τώρα πια, μετά από δυόμισι χρόνια, κατάλαβα ότι ζω εκείνη την σουρεαλιστική σκηνή του κινηματογραφικού έργου Catch-22: ένας άνθρωπος είναι πάνω σε ένα βομβαρδιστικό αεροπλάνο που πετάει με τις πόρτες σπασμένες. Ο αέρας φυσάει από παντού και ο πυροβολητής κείτεται στο πάτωμα του αεροπλάνου τραυματισμένος, σκεπασμένος με μια κουβέρτα. Ο άνθρωπος σκύβει πάνω από τον πυροβολητή και τον φροντίζει. Σ’ όλη την διάρκεια του έργου η σκηνή επαναλαμβάνεται. Ο πυροβολητής τραυματισμένος και ο άνθρωπος να σκύβει από πάνω του προσπαθώντας να τον βοηθήσει. Καθώς εξελίσσεται το έργο, κάθε φορά που η σκηνή επαναλαμβάνεται, ο άνθρωπος μας αντιλαμβάνεται ότι ο πυροβολητής είναι όλο και πιο σοβαρά τραυματισμένος, ώσπου στην τελευταία σκηνή τραβάει πίσω την κουβέρτα και ανακαλύπτει ότι όλο το σώμα του πυροβολητή είναι σμπαραλιασμένο από τα θραύσματα, ότι δεν υπάρχει καμιά ελπίδα και κάθε προσπάθεια σωτηρίας είναι μάταιη.
Οι καταστάσεις που βλέπω γύρω μου και που ζω, αυτό λένε. Τι να γράψει πια κανείς και τι να πρωτοπεί; Αυτά ούτε γράφονται ούτε λέγονται χωρίς να κάνουν παραπάνω ζημιά. Μερικές κοινωνίες φτάνουν σε ένα σημείο που είναι πια απροχώρητο. Τότε αυτοκαταστρέφονται, για να δημιουργηθεί μια καινούρια κοινωνία από τις στάχτες. Οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι που έζησαν οι προηγούμενες γενιές αυτό έκαναν: κατέστρεψαν τις κοινωνίες που δεν τραβούσαν άλλο: την αποικιοκρατία, την καταπίεση των γυναικών, το ταξικό σύστημα, τον φεουδαρχισμό, τα γκέτα των Εβραίων. Τα άτομα που έζησαν σ’ εκείνες τις εποχές καταστράφηκαν. Ισως θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν οι ανθρωποθυσίες που έκανε η ανθρωπότητα στους θεούς για να εξιλεωθεί από τις αμαρτίες της, και οι θεοί σαν αντάλλαγμα της έδωσαν τα απελευθερωτικά κινήματα των λαών, τις νέες ιδεολογίες, την κατάργηση των γκέτο, της αποικιοκρατίας, της καταπίεσης των γυναικών, τους χάρισαν τις νέες τεχνολογίες των υπολογιστών, των τηλεπικοινωνιών, και όλα αυτά που άνθισαν μετά τον πρώτο και προπαντός μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Οι άγριες δασικές πυρκαγιές, δηλαδή αυτές που δεν είναι αποτέλεσμα εμπρησμού, είναι κακές για τα δέντρα που καίγονται. Είναι όμως καλές για το δάσος που ξαναφυτρώνει αναζωογονημένο, απαλλαγμένο από την σαβούρα που είχε μαζευτεί στο δάπεδο του και που το κατέπνιγε. Κάπως έτσι είναι και οι πόλεμοι για την κοινωνία. Είναι κατάρα γι’ αυτούς που τους βιώνουν. Είναι όμως καλοί για τις κοινωνίες που δημιουργούνται μετά, απαλλαγμένες από την σαβούρα του παρελθόντος, με νέες βάσεις και νέες ιδέες, μέχρι και αυτές να ζήσουν τον κύκλο τους, να φτάσουν στο απροχώρητο και να αυτοκαταστραφούν για να ανοίξουν τον δρόμο σ΄ αυτές που θα αναδειχτούν από τις στάχτες! Χρειάστηκαν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι για να καταστραφεί η Βρετανική αυτοκρατορία. Ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος, που χρειάστηκε για να καταστραφεί η Σοβιετική αυτοκρατορία, ήταν μόνον ψυχρός για τους περισσότερους, (θερμός γι’ μας μέσω του εμφυλίου, αλλά και αργότερα για την Κορέα, το Βιετνάμ και αλλού). Τώρα ο τέταρτος παγκόσμιος πόλεμος είναι οικονομικός και κάποια αυτοκρατορία θα καταστραφεί. Ίσως η Αμερικάνικη. Ίσως η Ευρωπαϊκή. Ίσως και οι δύο. Κάποιοι άνθρωποι θα θυσιαστούν. Κάποιες κοινωνίες θα χαθούν για πάντα. Και κάποιες νέες θα αναδειχτούν από τις στάχτες. Αλίμονο σε μας που βιώνουμε τώρα αυτόν τον πόλεμο. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να λέμε εκείνη την σοφή προσευχή: «Θεέ μου, δώσε μου δύναμη να αλλάξω αυτά που μπορώ να αλλάξω, υπομονή να υπομένω αυτά που δεν μπορώ να αλλάξω, και σοφία να ξεχωρίσω τα δύο».
Μαρία Πέτρου

Περί Τιτανικού

Υπάρχουν μαρτυρίες ότι η ορχήστρα του Τιτανικού, την ώρα που βούλιαζε, ήταν στο κατάστρωμα και έπαιζε μουσική. Είναι συγκλονιστικό να σκεφτεί κανείς ότι αυτοί οι άνθρωποι, ενώ ήξεραν τι τους περίμενε σε λίγα λεπτά, μέχρι το τέλος αποφάσισαν να κάνουν αυτό που έκαναν σε όλη τους την ζωή: να παίζουν μουσική. Εκείνη ήταν μια τραγωδία και αυτή η πράξη τους ήταν ίσως η πιο τραγική έκφραση της ανθρώπινης παραίτησης μπροστά στο μοιραίο.

Τώρα, ζούμε και εμείς σε μια τραγωδία, και ο καθένας πράγματι συνεχίζει να κάνει αυτό που έκανε πάντα. Ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά. Η Ελλάδα, ο Τιτανικός μας, βουλιάζει. (Τρομάρα μας! Αν ήταν ποτέ η Ελλάδα Τιτανικός! Μια βαρκούλα ήταν, σάπια και αυτή, αλλά για μας ήταν και είναι ο μεγαλεπίβολος Τιτανικός μια και είναι η πατρίδα μας!) Και τι κάνουν λοιπόν οι συνδικαλιστές μας; Τα ίδια Παντελάκη μου τα ίδια Παντελή μου: απεργίες, πορείες, συλλαλητήρια, δεν πληρώνω, και άλλα τέτοια. Τι κάνουν οι πολιτικοί μας: συζητούν αν αυτή η κυβέρνηση θα ονομάζεται κυβέρνηση μεταβατική ή κυβέρνηση συνεργασίας!

Αλλά ας μην είμαστε τόσο αυστηροί. Οι πολιτικοί μας είναι ένα υποσύνολο της όλης κοινωνίας. Και όπως σε όλη την κοινωνία θα βρεις και τον τέτοιο και τον πάδιο και τον δίξιο, έτσι και ανάμεσα στους πολιτικούς θα βρεις όλων των ειδών τους χαρακτήρες. Για παράδειγμα, όταν ο κύριος Παπανδρέου έκανε την προεκλογική εκστρατεία του και έλεγε «Υπάρχουν λεφτά», είπαμε, «Ο άνθρωπος ήταν απληροφόρητος». Όταν ανέλαβε την κυβέρνηση και είπε «Ανέλαβα να κυβερνήσω τον Τιτανικό», είπαμε «Ο άνθρωπος είναι γκαφατζής». Όταν πήγε στην Ευρώπη και μεταξύ του κυρίως γεύματος και του επιδορπίου είπε σε κάποιον ξένο συνάδελφο του πρωθυπουργό ότι κυβερνάει μια διεφθαρμένη χώρα, και εκείνος το έκανε βούκινο, είπαμε ότι είναι αφελής. Όταν ανέφερε για πρώτη φορά την λέξη «δημοψήφισμα» στην αρχή του καλοκαιριού, απορήσαμε ποια θα ήταν η ερώτηση, και είπαμε ότι ίσως να είναι για την άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Ε, πια όταν ανακοίνωσε το δημοψήφισμα για την συμφωνία στήριξης της Ελλάδας από την Ευρώπη, ε τότε πια καταλάβαμε ότι εκπροσωπεί τους μπουνταλάδες της κοινωνίας! Πάρτε μετά τον κύριο Σαμαρά: αυτός εκπροσωπεί όλα τα ελαττώματα της Ελληνικής φυλής: την μικροπρέπεια (έθεσε βέτο για να μην συμμετέχει η κυρία Μπακογιάννη στην κυβέρνηση συνεργασίας) και την κουτοπονηριά: θα κάνουμε μια κυβέρνηση, όπου θα συμμετέχει η Νέα Δημοκρατία, αλλά δεν θα συμμετέχει. Θα ψηφίσει η βουλή την συμφωνία για να πάρουμε τα λεφτά, αλλά μετά θα πάμε να επαναδιαπραγματευτούμε για να μην εφαρμόσουμε τα μέτρα που πάνε πακέτο με την συμφωνία. Και όλα αυτά θα τα κάνουμε για να ξεγελάσουμε του μπουνταλάδες τους Ευρωπαίους να μας πληρώσουν πρώτα, και να μην κάνουμε αυτά που μας ζητάνε μετά, αλλά βασικά για να ξεγελάσουμε τον κόσμο ώστε να μην χάσουμε το προβάδισμα μας στα γκάλοπ και να κερδίσουμε τις επόμενες εκλογές, που πρέπει να γίνουν τώρα μια και τώρα είμαστε πρώτο κόμμα. Όσο για τον κύριο Καρατζαφέρεη, νόμιζα ότι είναι η φωνή της σύνεσης στην Βουλή: «Να γίνει κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας και θα την στηρίξουμε!», «Το εθνικό συμφέρον πρώτα!», και άλλα τέτοια. Μέχρι που έφτασε ο κόμπος στο χτένι και πήγε να γίνει η κυβέρνηση Εθνικής Σωτηρίας και ο κύριος Καρατζαφέρης έθεσε τους όρους του για να την στηρίξει: να αποσυρθεί ο νόμος περί ιθαγένειας, δηλαδή αυτός που δίνει Ελληνική υπηκοότητα σε παιδιά μεταναστών που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ, που μιλούν Ελληνικά και ζουν, σπουδάζουν και δουλεύουν εδώ για πολλά χρόνια! Θα έλεγα ότι ο κύριος Καρατζαφέρεις παίζει το βιολί του «άρπα-κόλα» στην ορχήστρα του Τιτανικού που βουλιάζει. Όσο για την κυρία Παπαρήγα, ε αυτά τα έχουμε πει και άλλη φορά: «Καλημέρα μπάρμπα Κουκιά σπέρνω!». Η κυρία Κανέλλη μάλιστα, έδωσε ξανά συνέντευξη σε Βρετανό δημοσιογράφο. Πριν αρκετούς μήνες που έτυχε να είμαι στην Αγγλία και να την ακούσω, είχε πει ότι θέλουμε να βγούμε από την Ευρωπαική Ένωση. Τώρα, που είπαν να μας βγάλουν εκείνοι και ρωτήθηκε πώς αισθάνεται, είπε «Bold and Beautiful! Δεν μπορεί να υπάρξει Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα, που έδωσε στον κόσμο την Δημοκρατία!», ενώ η εικόνα πίσω της έδειχνε τον Παρθενώνα! Με κάτι τέτοια αφελή επιχειρήματα της εποχής του ρομαντισμού πιστεύουν ορισμένοι ότι ο Τιτανικός θα εξακολουθήσει να επιπλέει! Αμ δε! Τώρα πώς η κυρία Κανέλλη από αντί-Ευρωπαΐστρια έγινε ξαφνικά Ευρωπαΐστρια και μάλιστα με Τόλμη και Γοητεία, δεν το ξέρω! Όσο για τον κύριο Τσίπρα, ε αυτός εκπροσωπεί το «Τρία πουλάκια κάθονταν». Και φυσικά έχουμε και την εκπροσώπηση της σύνεσης, στα πρόσωπα του κυρίου Κουβέλη της Δημοκρατικής Αριστεράς, και της κυρίας Μπακογιάννη της Δημοκρατικής Συμμαχίας. Ευτυχώς που υπάρχουν και αυτοί και παραμένει η ελπίδα ζωντανή!

Αλλά η κοινωνία έχει και τους υποκριτές της. Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά για να βρούμε τον εκπρόσωπο της υποκρισίας στον πολιτικό κόσμο: ο κύριος Φωτόπουλος της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, είναι άριστο δείγμα! Θα βάλει λέει συνεργεία να κυκλοφορούν στις γειτονιές για να μην επιτρέπουν να κοπεί το ρεύμα στους φτωχούς που δεν έχουν να πληρώσουν την έκτακτη εισφορά μέσω του λογαριασμού του ηλεκτρικού. Τώρα πώς θα ξεχωρίζουν αυτά τα συνεργεία ποιός είναι φτωχός και δεν μπορεί να πληρώσει και ποιός απλώς δεν θέλει να πληρώσει, και πώς θα εμποδίσουν την διακοπή του ρεύματος, και πότε θα το κάνουν αυτό ενώ είναι υπάλληλοι της ΔΕΗ, δεν ξέρω. Δηλαδή την ώρα υπηρεσίας, ενώ ο μισθός τους θα τρέχει, αυτοί θα σουλατσάρουν στις γειτονιές για να ταυτίσουν τους αναξιοπαθούντες μυρίζοντας τα δάχτυλα τους; Και γιατί ο κύριος Φωτόπουλος να μην δώσει πίσω τα 30 εκατομμύρια που κατάπιε η ΓΕΝΟΠ τα τελευταία χρόνια, και γιατί να μην χρησιμοποιήσει τον μισθό αυτονών που θα πληρώνονται ενώ θα σουλατσάρουν και δεν θα δουλεύουν, για να πληρώσει τους λογαριασμούς των φτωχών ανέργων, πίσω από τους οποίους κρύβεται για να στηρίξει τα συντεχνιακά του συμφέροντα;

Ο Τιτανικός βουλιάζει. Είμαστε στο κατάστρωμα και περιμένουμε να έρθει το τέλος. Και όλοι παίζουμε το βιολί μας. Αυτοί που έκαναν χιούμορ, όπως εγώ, εξακολουθούν και κάνουν χιούμορ. Μόνο που τώρα πια το χιούμορ είναι μαύρο, αν μπορούν να χαρακτηριστούν αυτά που γράφω σαν χιούμορ.

Μαρία Πέτρου

Περί potatoes and two veg

Κάποτε είχα έναν συνάδελφο που ήθελε να αλλάξει φύλο. Για να δεχτούν να του κάνουν την εγχείρηση, οι γιατροί του είπαν ότι επί έναν χρόνο θα έπρεπε να ζήσει σαν γυναίκα. Πράγματι, άρχισε να έρχεται στο γραφείο ντυμένος με γυναικεία ρούχα και μετά έναν χρόνο έκανε την εγχείρηση κα έγινε γυναίκα. Την περίοδο εκείνη, έτυχε να ταξιδέψω στα Φίτζι. Όταν έφτασα λοιπόν στο αεροδρόμιο, κάνω έτσι και βλέπω κάποιον με φούστα να βγάζει τις βαλίτσες από το καρουσέλ. Μπα, λέω μέσα μου, να ένας που θέλει να αλλάξει φύλο και ντύνεται γυναίκα όπως η Λίντσεϊ. Κοιτάζω πιο εκεί, να και άλλος ένας με φούστα, και μάλιστα με μια γενειάδα νάαα. Λέω κι’ εγώ: καλά αυτός δεν μπήκε τουλάχιστο στον κόπο να κόψει τα γένια; Γυναίκα θέλει να γίνει, με γένια θα είναι; Κάνω δυο βήματα, να κι’ άλλος με φούστα και μουστάκια! Τί διάολο λέω, εδώ όλοι γυναίκες θέλουν να γίνουν; Τέλος πάντων, να μην τα πολυλογώ, χρειάστηκαν μερικά ακόμα δείγματα για να καταλάβω ότι στα Φίτζι οι άνδρες φορούν φούστες, όπως οι γυναίκες! Δηλαδή, χρειάστηκε κάποια διεργασία για να βγει ο νους από τον συνειρμό: άντρας με φούστα ισοδυναμεί με διαδικασία αλλαγής φύλου. Αυτό είναι μόνον ένα παράδειγμα πώς ένα προκατειλημμένο μυαλό είναι δύσκολο να ανοίξει. Οι Εγγλέζοι τρώνε πάντα κρέας ή ψάρι με πατάτες και δύο λαχανικά (είναι κλισέ το «potatoes and two veg»). Όταν πρωτοήρθαν οι πίτσες στην Αγγλία, σερβίρονταν με πατάτες και δύο λαχανικά! Ήταν πολύ δύσκολο να δεχτεί ο Εγγλέζος ότι θα έχει ένα γεύμα που δεν θα περιέχει potatoes and two veg! Όταν το μυαλό κολλήσει κάπου, δύσκολα ξεκολλάει!

Όταν η νοοτροπία μας κολλήσει κάπου, δύσκολα αλλάζει! Ένα σωρό υπηρεσίες στην Ελλάδα τώρα χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές αιτήσεις μέσω διαδικτύου. Και ένα σωρό από αυτές τις υπηρεσίες σου λένε να τυπώσεις την ιστοσελίδα που συμπλήρωσες και να στηθείς στην ουρά να τους την παραδώσεις! Ένα σωρό κόσμος στην Ελλάδα τώρα χρησιμοποιεί πιστωτικές κάρτες αντί για ρευστό. Και ένα σωρό κόσμος στο τέλος του μήνα στήνεται στην ουρά με μιά τσάντα ρευστό να πληρώσει την πιστωτική κάρτα!
Χώρια που χρειαζόμαστε υπογραφές, και υπογραφές που βεβαιώνουν άλλες υπογραφές και άλλες υπογραφές που βεβαιώνουν το γνήσιον της υπογραφής του βεβαιώνοντος την γνησιότητα της υπογραφής του αρχικού βεβαιώνοντος! Και επειδή η Ελλάδα είχε στο παρελθόν πεφωτισμένες κυβερνήσεις που ήθελαν να πατάξουν την γραφειοκρατία, τί έκαναν; Κατήργησαν τις υπογραφές που βεβαιώνουν άλλες υπογραφές; Θα αστειεύεστε! Έκαναν τα ΚΕΠ, δηλαδή τα κέντρα εξυπηρέτησης πολιτών, όπου πας με την ταυτότητα σου, και υπογράφεις μπροστά σε μία υπάλληλο, για να βεβαιώσει το γνήσιο της υπογραφής σου, με την οποία βεβαιώνεις το γνήσιο της υπογραφής του προηγούμενου υπογράφοντος!

Πάντως δεν είμαστε οι μόνοι που βρίσκουμε λύση στο πρόβλημα της επιφάνειας αντί να αλλάξουμε νοοτροπία και να ξεριζώσουμε το πρόβλημα από την αρχή. Στην Σαουδική Αραβία, επειδή οι γυναίκες απαγορεύονταν να συνδιαλέγονται με άνδρες, και επειδή τις επιτρέπονταν να έχουν δικά τους χρήματα, έκαναν τράπεζες μόνον με γυναίκες υπαλλήλους, και μόνον για γυναίκες, ώστε να μπορούν και αυτές να πάνε στη τράπεζα, συνοδευόμενες φυσικά από κάποιον αρσενικό συγγενή, μια και δεν τις επιτρέπεται να κυκλοφορήσουν έξω μόνες τους! Ούτε είμαστε οι πρώτοι που ψάχνοντας την λύση του προβλήματος παραβλέπουμε την αιτία του: είχα δει κάποτε ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που κατοχυρώθηκε πριν πάνω από 100 χρόνια. Αφορούσε την μόρφωση των γυναικών: ήταν κάτι σαν χαλινάρι, που θα το φορούσε η νοικοκυρά γύρω από την μέση και το στήθος της και που θα στήριζε έναν παραστάτη, στον οποίον θα ακουμπούσε το βιβλίο της, για να διαβάζει και να μορφώνεται την ώρα που θα πλένει τα πιάτα, θα μαγειρεύει και γενικά θα κάνει το νοικοκυριό της!

Η γιαγιά μου έλεγε: «Όποιους του πιδιουμάθ δεν του γιρουνταφίνι!» Φαίνεται ότι η κοινωνία μας παιδόμαθε πολλές κακές νοοτροπίες και χρειάζεται τώρα να κόψουμε τον γόρδιο δεσμό αυτών που, θεωρώντας τα προφανή, αδιαφιλονίκητες παραδοχές και αδιάσειστες «αλήθειες», μας οδήγησαν σε ένα κράτος που απέτυχε. Για να μπορέσουμε επιτέλους να κάνουμε μια καινούρια αρχή πρέπει πριν από όλα να αδειάσουμε το μυαλό μας από την σαβούρα που κουβαλάει, και να ξεκινήσουμε απελευθερωμένοι από τις προκαταλήψεις, τα στεγανά και τις νοοτροπίες που μας οδήγησαν ως εδώ!

Μαρία Πέτρου

Περί πολλού

Υπάρχει ένα σκίτσο του Schulz στην σειρά peanuts, όπου ο Τσάρλυ Μπράουν τινάζει τους σπόγγους που καθαρίζουν τον πίνακα από την κιμωλία, και ανάμεσα σε ένα σύννεφο σκόνης που τον σκεπάζει και σε βηξήματα γκούχουγκούχου λέει: «Η δασκάλα μου ζήτησε να τινάξω τους σπόγγους της τάξης. Αυτό είναι μεγάλη τιμή!» Στο επόμενο σκίτσο πάλι τα ίδια, ο Τσάρλυ Μπράουν μέσα σε ένα σύννεφο σκόνης και βηξήματα να λέει: «Είναι η δεύτερη κατά σειρά μέρα που η δασκάλα μου ζητάει να τινάξω τους σπόγγους. Αυτό είναι πολύ μεγάλη τιμή!». Στο τρίτο σκίτσο τα ίδια: «Πάλι η δασκάλα εμένα διάλεξε να τινάξει τους σπόγγους. Κανένα άλλο παιδί δεν είχε τόση τιμή...» Στο τέταρτο σκίτσο, ο Τσάρλυ Μπράουν, βήχοντας ακατάπαυστα και πνιγμένος στην σκόνη λέει: «Τελικά ίσως τόση πολλή τιμή δεν μου κάνει καλό...»
Η ιστορία είναι παρόμοια με κάποιο επεισόδιο της μαθητικής μου ηλικίας. Το Δημοτικό που πήγαινα ήταν δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου. Για χρόνια εκκλησία και σχολείο ήταν στα δικαστήρια για το πού είναι τα σύνορα των οικοπέδων τους, και έτσι και τα δύο κτίρια παρέμεναν άφραγα. Ήταν τότε συνήθεια, αν έβλεπες έναν παπά στον δρόμο να τρέξεις να του φιλήσεις το χέρι. Στον Άγιο Λευτέρη λοιπόν ήταν ένας παπάς δυο πιθαμές, ελάχιστα πιο ψηλός από τα παιδιά της έκτης. Αν τύχαινε να βγει την ώρα που είχαμε διάλειμμα, δεκάδες παιδιά ορμούσαν να του φιλήσουν το χέρι! Είχα και μια συμμαθήτρια, συνταξιούχα στην έκτη Δημοτικού, που καπάκωνε τον παπά στο μπόι και ενορχήστρωνε την επίθεση σεβασμού: «Παιδιά! Ο παπάς! Ορμάτε!» Τότε όλοι αφήναμε τα μήλα, τα τζαμιά και το ποδόσφαιρο και ορμούσαμε στο κάλεσμα απόδοσης τιμής στον φουκαρά τον παπαδάκο. Είδε και απόειδε ο άνθρωπος, και στο τέλος άρχισε να κρύβεται πίσω από τις κολώνες του Νάρθηκα της εκκλησίας μέχρι να χτυπήσει το κουδούνι για την τάξη και μετά να αποτολμήσει την έξοδο του. Προφανώς ο πολύς σεβασμός του έκανε κακό!

Τώρα να τολμήσω να πω ότι η πολλή δημοκρατία κάνει κακό, χωρίς να θεωρηθώ φασίστρια; Έχουμε ελευθερία λόγου και έκφρασης. Αλλά μήπως παραέχουμε; Που τραβάμε την γραμμή ανάμεσα στην λογοκρισία και στην ελευθερία να λέει ο καθένας ό,τι θέλει; Πριν μερικά χρόνια η Ινδονησία δοκιμάστηκε από σοβαρές φυλετικές αναταραχές. Ένα βράδυ, η φανατισμένη μερίδα των μουσουλμάνων της πλειοψηφίας έριξε το σύνθημα: «Απόψε βιάστε όσες κινέζες μπορείτε!» Έγινε χαμός: μαζικοί βιασμοί γυναικών της κινέζικης μειοψηφίας. Η Ινδονησία ούτε είχε ούτε έχει ελευθερία λόγου. Μήπως στο όνομα της δημοκρατίας θα έπρεπε το σύνθημα των εθνικιστών μουσουλμάνων να ανακοινωθεί από τα μαζικά μέσα ενημέρωσης; Στο κάτω κάτω εξέφραζε την γνώμη σημαντικής μερίδας του πληθυσμού. Ίσως θα έπρεπε να συμφωνήσετε με μια τέτοια ανακοίνωση από τα μέσα ενημέρωσης αν πιστεύετε ότι είναι σωστό τα μέσα ενημέρωσης να ανακοινώνουν καλέσματα για παραβιάσεις των νόμων του κράτους, του τύπου: «Οι Δεν πληρώνω αύριο στις 11πμ θα ανοίξουν τα διόδια των Μαργάρων για να περνούν τα αυτοκίνητα ελεύθερα.» Ή «Εμείς, οι βουλευτές της αριστεράς, εμείς που εκλεχτήκαμε στο ανώτατο νομοθετικό όργανο του κράτους, εμείς που δημοκρατικά υποστηρίξαμε την άποψη μας στην βουλή αλλά δεν πείσαμε, εμείς που εκπροσωπούμε μόνον το 26% των βουλευτών που καταψήφισαν τον νόμο, καλούμε τους φοιτητές και τους διδάσκοντες στα πανεπιστήμια να παρανομήσουν και να κάνουν ό,τι μπορούν για να μην εφαρμοστεί ο νόμος!» Μα θα μου πείτε, το ίδιο είναι να καλείς τον κόσμο να διαπράξει βιασμό και το ίδιο να τον καλείς να μην πληρώσει τα διόδια, ή να μην εφαρμόσει τον νόμο για την αναδιάρθρωση των πανεπιστημίων; Μα φυσικά και είναι το ίδιο! Και στις τρεις περιπτώσεις καλούμε τον κόσμο να διαπράξει μια παρανομία και δίνουμε στους δημαγωγούς βήμα ώστε να φτάσει το μήνυμα τους σε όσο γίνεται περισσότερα αυτιά. Αν πιστεύετε ότι δεν είναι το ίδιο, παρακαλώ πέστε μου πού θα πρέπει να τραβήξουμε την κόκκινη γραμμή που θα λέει ότι αυτό το κάλεσμα στην παρανομία επιτρέπεται να διαδοθεί μέσω δελτίου ειδήσεων μεγάλης ακροαματικότητας και αυτό όχι. Μήπως τελικά η πολλή ελευθερία λόγου βλάπτει;

Μαρία Πέτρου

Περί στύλων της ΔΕΗ

Αποφάσισα να δημιουργήσω ένα κόμμα. Άμα έχεις κόμμα στην Ελλάδα έχεις και χρόνο στην τηλεόραση να εκφράσεις τις απόψεις σου για κάθε είδηση και κάθε γεγονός. (Για μερικά κόμματα βέβαια θα ταίριαζε η φράση «μιλάν όλοι μιλάν και οι κώλοι», αλλά αυτό είναι εκτός θέματος!) Σκέφτηκα στην αρχή να ονομάσω το κόμμα μου «Βρυχώμενο τρελό τέρας», σε αντιστοιχία με το κόμμα που είχε για χρόνια στην Αγγλία ένας εκκεντρικός εκατομμυριούχος, το «Monster Raving Looney Party». Αλλά νομίζω ότι αυτό δεν θα μου ταίριαζε. Ίσως «ο κροάζων βάτραχος» θα μου πήγαινε καλύτερα! Πάντως ο τίτλος του κόμματος θα πρέπει να εκφράζει κάτι. Π.χ. οι «Αγανακτισμένοι», ξέρεις αμέσως ότι είναι αγανακτισμένοι, οι «Δεν πληρώνω» ξέρεις αμέσως ότι είναι οι τζαμπατζήδες, οι «ΠΑΜΕ» ξέρεις αμέσως ότι όλη την ώρα πάνε, σε διαδηλώσεις, πορείες κλπ, οι «Ηρακλής», ξέρεις αμέσως ότι θέλουν να βάλουν την ομάδα τους στην πρώτη εθνική δια ροπάλου! Εγώ τι να πω ότι είμαι; Μετά από πολλή σκέψη κατέληξα ότι θα ιδρύσω το κόμμα των «Κατουρημένων», δηλαδή των «pissed off», μια και αισθάνομαι όπως ακριβώς η κολώνα της ΔΕΗ που ο κάθε περαστικός σκύλος σηκώνει το πόδι του και την καταβρέχει!

Ανοίγουμε να ακούσουμε τις ειδήσεις και ακούμε μία λίστα από «οι ΠΑΜΕ θα πάνε εκεί να διαμαρτυρηθούνε», «οι ΕΡΧΟΝΤΑΙ θα πάνε παραπέρα», «οι Αγανακτισμένοι θα είναι εδώ», «οι Ευτυχισμένοι εκεί» κ.ο.κ. Και εγώ, ο ταλαίπωρος πολίτης, ο σιωπηλός, ο ήσυχος, ο πράος, ο υπομονετικός, που ήθελα να πάω στην Έκθεση να δω τα περίπτερα και να φάω λουκάνικο και να πιω μαύρη μπύρα, τι θα κάνω; Μα φυσικά θα μείνω στο σπίτι μου, μακριά από μολότοφ και μαγκούρες. Εμείς οι υπόλοιποι, που πεθαίνουμε στην άσφαλτο γιατί το ασθενοφόρο δεν μπορεί να έρθει έγκαιρα μια και οι δρόμοι είναι κλειστοί από τις διαδηλώσεις, εμείς που χάσαμε τις εξετάσεις, χάσαμε την ευκαιρία για το μεταπτυχιακό, δεν παρευρεθήκαμε στα γεννητούρια του παιδιού μας, ούτε στο νοσοκομείο να ακούσουμε τις τελευταίες λέξεις του πατέρα μας που ξεψύχησε μόνος μια και δεν προλάβαμε να φτάσουμε έγκαιρα λόγω των συλλαλητηρίων, εμείς που μας έκοψαν τον μισθό ξανά και ξανά και δεν ξεσηκωθήκαμε γιατί καταλαβαίνουμε την σοβαρότητα της κατάστασης, εμείς που χάσαμε την ευκαιρία να πάμε φέτος στην Έκθεση έτσι για το αντέτι, εμείς που είμαστε σαν τις κολώνες της ΔΕΗ, πού θα πάμε; Μα πουθενά φυσικά! Οι κολώνες της ΔΕΗ κάθονται στωικά και καταβρέχονται από κάθε περαστικό σκύλο! Καιρός λοιπόν να δράσουμε. Ας δημιουργήσουμε το κόμμα των Κατουρημένων και ας αναρτήσουμε και εμείς το μανιφέστο μας ώστε αν επικρατήσουμε, να πάψουμε να είμαστε κατουρημένοι: Πρώτα πρώτα, όλες οι ποδοσφαιρικές ομάδες θα είναι Α εθνική! Τα πτυχία θα μοιράζονται από τα περίπτερα δωρεάν! Ακόμα καλύτερα, όταν ένα μωρό γεννιέται, θα καθορίζεται το επάγγελμα του, θα του δίνεται το πτυχίο μαζί με το πιστοποιητικό γέννησης, και θα οροθετείται η περιοχή δράσης του: ο ταξιτζής θα ξέρει την πελατεία του, ο φαρμακοποιός την γειτονιά του, ο δικηγόρος την περιοχή του και πάει λέγοντας. Κανείς πια δεν θα χρειάζεται να ανταγωνίζεται, να καινοτομεί, να βελτιώνεται, να πιέζεται, να στριμώχνεται και να αγανακτεί! Όλοι θα είναι ευτυχισμένοι, με το ραχάτι, το τσιγάρο με τον καφέ, το σουλάτσο και την νηνεμία. Όλοι θα είναι οι ευτυχισμένοι πολίτες μιας χώρας περιχαρακωμένης, απομονωμένης, ξεχασμένης και κατουρημένης από όλον τον υπόλοιπο κόσμο!

Μαρία Πέτρου