Περί πολέμων

Όταν γύρισα στην Ελλάδα πριν δυόμισι χρόνια περίπου, ήξερα ότι η Ελληνική κοινωνία είχε τα προβλήματα της: ήταν μάλλον διασκεδαστικό να βλέπεις τον κόσμο να παραβιάζει τις κίτρινες γραμμές στο αεροδρόμιο, τις άσπρες γραμμές στους σηματοδότες, να περνάει με κόκκινο, να καπνίζει κάτω από ταμπέλες που ευχαριστούσαν τους άλλους που δεν κάπνιζαν, και άλλα παρόμοια. Τώρα πια, μετά από δυόμισι χρόνια, κατάλαβα ότι ζω εκείνη την σουρεαλιστική σκηνή του κινηματογραφικού έργου Catch-22: ένας άνθρωπος είναι πάνω σε ένα βομβαρδιστικό αεροπλάνο που πετάει με τις πόρτες σπασμένες. Ο αέρας φυσάει από παντού και ο πυροβολητής κείτεται στο πάτωμα του αεροπλάνου τραυματισμένος, σκεπασμένος με μια κουβέρτα. Ο άνθρωπος σκύβει πάνω από τον πυροβολητή και τον φροντίζει. Σ’ όλη την διάρκεια του έργου η σκηνή επαναλαμβάνεται. Ο πυροβολητής τραυματισμένος και ο άνθρωπος να σκύβει από πάνω του προσπαθώντας να τον βοηθήσει. Καθώς εξελίσσεται το έργο, κάθε φορά που η σκηνή επαναλαμβάνεται, ο άνθρωπος μας αντιλαμβάνεται ότι ο πυροβολητής είναι όλο και πιο σοβαρά τραυματισμένος, ώσπου στην τελευταία σκηνή τραβάει πίσω την κουβέρτα και ανακαλύπτει ότι όλο το σώμα του πυροβολητή είναι σμπαραλιασμένο από τα θραύσματα, ότι δεν υπάρχει καμιά ελπίδα και κάθε προσπάθεια σωτηρίας είναι μάταιη.
Οι καταστάσεις που βλέπω γύρω μου και που ζω, αυτό λένε. Τι να γράψει πια κανείς και τι να πρωτοπεί; Αυτά ούτε γράφονται ούτε λέγονται χωρίς να κάνουν παραπάνω ζημιά. Μερικές κοινωνίες φτάνουν σε ένα σημείο που είναι πια απροχώρητο. Τότε αυτοκαταστρέφονται, για να δημιουργηθεί μια καινούρια κοινωνία από τις στάχτες. Οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι που έζησαν οι προηγούμενες γενιές αυτό έκαναν: κατέστρεψαν τις κοινωνίες που δεν τραβούσαν άλλο: την αποικιοκρατία, την καταπίεση των γυναικών, το ταξικό σύστημα, τον φεουδαρχισμό, τα γκέτα των Εβραίων. Τα άτομα που έζησαν σ’ εκείνες τις εποχές καταστράφηκαν. Ισως θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν οι ανθρωποθυσίες που έκανε η ανθρωπότητα στους θεούς για να εξιλεωθεί από τις αμαρτίες της, και οι θεοί σαν αντάλλαγμα της έδωσαν τα απελευθερωτικά κινήματα των λαών, τις νέες ιδεολογίες, την κατάργηση των γκέτο, της αποικιοκρατίας, της καταπίεσης των γυναικών, τους χάρισαν τις νέες τεχνολογίες των υπολογιστών, των τηλεπικοινωνιών, και όλα αυτά που άνθισαν μετά τον πρώτο και προπαντός μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Οι άγριες δασικές πυρκαγιές, δηλαδή αυτές που δεν είναι αποτέλεσμα εμπρησμού, είναι κακές για τα δέντρα που καίγονται. Είναι όμως καλές για το δάσος που ξαναφυτρώνει αναζωογονημένο, απαλλαγμένο από την σαβούρα που είχε μαζευτεί στο δάπεδο του και που το κατέπνιγε. Κάπως έτσι είναι και οι πόλεμοι για την κοινωνία. Είναι κατάρα γι’ αυτούς που τους βιώνουν. Είναι όμως καλοί για τις κοινωνίες που δημιουργούνται μετά, απαλλαγμένες από την σαβούρα του παρελθόντος, με νέες βάσεις και νέες ιδέες, μέχρι και αυτές να ζήσουν τον κύκλο τους, να φτάσουν στο απροχώρητο και να αυτοκαταστραφούν για να ανοίξουν τον δρόμο σ΄ αυτές που θα αναδειχτούν από τις στάχτες! Χρειάστηκαν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι για να καταστραφεί η Βρετανική αυτοκρατορία. Ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος, που χρειάστηκε για να καταστραφεί η Σοβιετική αυτοκρατορία, ήταν μόνον ψυχρός για τους περισσότερους, (θερμός γι’ μας μέσω του εμφυλίου, αλλά και αργότερα για την Κορέα, το Βιετνάμ και αλλού). Τώρα ο τέταρτος παγκόσμιος πόλεμος είναι οικονομικός και κάποια αυτοκρατορία θα καταστραφεί. Ίσως η Αμερικάνικη. Ίσως η Ευρωπαϊκή. Ίσως και οι δύο. Κάποιοι άνθρωποι θα θυσιαστούν. Κάποιες κοινωνίες θα χαθούν για πάντα. Και κάποιες νέες θα αναδειχτούν από τις στάχτες. Αλίμονο σε μας που βιώνουμε τώρα αυτόν τον πόλεμο. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να λέμε εκείνη την σοφή προσευχή: «Θεέ μου, δώσε μου δύναμη να αλλάξω αυτά που μπορώ να αλλάξω, υπομονή να υπομένω αυτά που δεν μπορώ να αλλάξω, και σοφία να ξεχωρίσω τα δύο».
Μαρία Πέτρου

Περί Τιτανικού

Υπάρχουν μαρτυρίες ότι η ορχήστρα του Τιτανικού, την ώρα που βούλιαζε, ήταν στο κατάστρωμα και έπαιζε μουσική. Είναι συγκλονιστικό να σκεφτεί κανείς ότι αυτοί οι άνθρωποι, ενώ ήξεραν τι τους περίμενε σε λίγα λεπτά, μέχρι το τέλος αποφάσισαν να κάνουν αυτό που έκαναν σε όλη τους την ζωή: να παίζουν μουσική. Εκείνη ήταν μια τραγωδία και αυτή η πράξη τους ήταν ίσως η πιο τραγική έκφραση της ανθρώπινης παραίτησης μπροστά στο μοιραίο.

Τώρα, ζούμε και εμείς σε μια τραγωδία, και ο καθένας πράγματι συνεχίζει να κάνει αυτό που έκανε πάντα. Ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά. Η Ελλάδα, ο Τιτανικός μας, βουλιάζει. (Τρομάρα μας! Αν ήταν ποτέ η Ελλάδα Τιτανικός! Μια βαρκούλα ήταν, σάπια και αυτή, αλλά για μας ήταν και είναι ο μεγαλεπίβολος Τιτανικός μια και είναι η πατρίδα μας!) Και τι κάνουν λοιπόν οι συνδικαλιστές μας; Τα ίδια Παντελάκη μου τα ίδια Παντελή μου: απεργίες, πορείες, συλλαλητήρια, δεν πληρώνω, και άλλα τέτοια. Τι κάνουν οι πολιτικοί μας: συζητούν αν αυτή η κυβέρνηση θα ονομάζεται κυβέρνηση μεταβατική ή κυβέρνηση συνεργασίας!

Αλλά ας μην είμαστε τόσο αυστηροί. Οι πολιτικοί μας είναι ένα υποσύνολο της όλης κοινωνίας. Και όπως σε όλη την κοινωνία θα βρεις και τον τέτοιο και τον πάδιο και τον δίξιο, έτσι και ανάμεσα στους πολιτικούς θα βρεις όλων των ειδών τους χαρακτήρες. Για παράδειγμα, όταν ο κύριος Παπανδρέου έκανε την προεκλογική εκστρατεία του και έλεγε «Υπάρχουν λεφτά», είπαμε, «Ο άνθρωπος ήταν απληροφόρητος». Όταν ανέλαβε την κυβέρνηση και είπε «Ανέλαβα να κυβερνήσω τον Τιτανικό», είπαμε «Ο άνθρωπος είναι γκαφατζής». Όταν πήγε στην Ευρώπη και μεταξύ του κυρίως γεύματος και του επιδορπίου είπε σε κάποιον ξένο συνάδελφο του πρωθυπουργό ότι κυβερνάει μια διεφθαρμένη χώρα, και εκείνος το έκανε βούκινο, είπαμε ότι είναι αφελής. Όταν ανέφερε για πρώτη φορά την λέξη «δημοψήφισμα» στην αρχή του καλοκαιριού, απορήσαμε ποια θα ήταν η ερώτηση, και είπαμε ότι ίσως να είναι για την άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Ε, πια όταν ανακοίνωσε το δημοψήφισμα για την συμφωνία στήριξης της Ελλάδας από την Ευρώπη, ε τότε πια καταλάβαμε ότι εκπροσωπεί τους μπουνταλάδες της κοινωνίας! Πάρτε μετά τον κύριο Σαμαρά: αυτός εκπροσωπεί όλα τα ελαττώματα της Ελληνικής φυλής: την μικροπρέπεια (έθεσε βέτο για να μην συμμετέχει η κυρία Μπακογιάννη στην κυβέρνηση συνεργασίας) και την κουτοπονηριά: θα κάνουμε μια κυβέρνηση, όπου θα συμμετέχει η Νέα Δημοκρατία, αλλά δεν θα συμμετέχει. Θα ψηφίσει η βουλή την συμφωνία για να πάρουμε τα λεφτά, αλλά μετά θα πάμε να επαναδιαπραγματευτούμε για να μην εφαρμόσουμε τα μέτρα που πάνε πακέτο με την συμφωνία. Και όλα αυτά θα τα κάνουμε για να ξεγελάσουμε του μπουνταλάδες τους Ευρωπαίους να μας πληρώσουν πρώτα, και να μην κάνουμε αυτά που μας ζητάνε μετά, αλλά βασικά για να ξεγελάσουμε τον κόσμο ώστε να μην χάσουμε το προβάδισμα μας στα γκάλοπ και να κερδίσουμε τις επόμενες εκλογές, που πρέπει να γίνουν τώρα μια και τώρα είμαστε πρώτο κόμμα. Όσο για τον κύριο Καρατζαφέρεη, νόμιζα ότι είναι η φωνή της σύνεσης στην Βουλή: «Να γίνει κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας και θα την στηρίξουμε!», «Το εθνικό συμφέρον πρώτα!», και άλλα τέτοια. Μέχρι που έφτασε ο κόμπος στο χτένι και πήγε να γίνει η κυβέρνηση Εθνικής Σωτηρίας και ο κύριος Καρατζαφέρης έθεσε τους όρους του για να την στηρίξει: να αποσυρθεί ο νόμος περί ιθαγένειας, δηλαδή αυτός που δίνει Ελληνική υπηκοότητα σε παιδιά μεταναστών που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ, που μιλούν Ελληνικά και ζουν, σπουδάζουν και δουλεύουν εδώ για πολλά χρόνια! Θα έλεγα ότι ο κύριος Καρατζαφέρεις παίζει το βιολί του «άρπα-κόλα» στην ορχήστρα του Τιτανικού που βουλιάζει. Όσο για την κυρία Παπαρήγα, ε αυτά τα έχουμε πει και άλλη φορά: «Καλημέρα μπάρμπα Κουκιά σπέρνω!». Η κυρία Κανέλλη μάλιστα, έδωσε ξανά συνέντευξη σε Βρετανό δημοσιογράφο. Πριν αρκετούς μήνες που έτυχε να είμαι στην Αγγλία και να την ακούσω, είχε πει ότι θέλουμε να βγούμε από την Ευρωπαική Ένωση. Τώρα, που είπαν να μας βγάλουν εκείνοι και ρωτήθηκε πώς αισθάνεται, είπε «Bold and Beautiful! Δεν μπορεί να υπάρξει Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα, που έδωσε στον κόσμο την Δημοκρατία!», ενώ η εικόνα πίσω της έδειχνε τον Παρθενώνα! Με κάτι τέτοια αφελή επιχειρήματα της εποχής του ρομαντισμού πιστεύουν ορισμένοι ότι ο Τιτανικός θα εξακολουθήσει να επιπλέει! Αμ δε! Τώρα πώς η κυρία Κανέλλη από αντί-Ευρωπαΐστρια έγινε ξαφνικά Ευρωπαΐστρια και μάλιστα με Τόλμη και Γοητεία, δεν το ξέρω! Όσο για τον κύριο Τσίπρα, ε αυτός εκπροσωπεί το «Τρία πουλάκια κάθονταν». Και φυσικά έχουμε και την εκπροσώπηση της σύνεσης, στα πρόσωπα του κυρίου Κουβέλη της Δημοκρατικής Αριστεράς, και της κυρίας Μπακογιάννη της Δημοκρατικής Συμμαχίας. Ευτυχώς που υπάρχουν και αυτοί και παραμένει η ελπίδα ζωντανή!

Αλλά η κοινωνία έχει και τους υποκριτές της. Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά για να βρούμε τον εκπρόσωπο της υποκρισίας στον πολιτικό κόσμο: ο κύριος Φωτόπουλος της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, είναι άριστο δείγμα! Θα βάλει λέει συνεργεία να κυκλοφορούν στις γειτονιές για να μην επιτρέπουν να κοπεί το ρεύμα στους φτωχούς που δεν έχουν να πληρώσουν την έκτακτη εισφορά μέσω του λογαριασμού του ηλεκτρικού. Τώρα πώς θα ξεχωρίζουν αυτά τα συνεργεία ποιός είναι φτωχός και δεν μπορεί να πληρώσει και ποιός απλώς δεν θέλει να πληρώσει, και πώς θα εμποδίσουν την διακοπή του ρεύματος, και πότε θα το κάνουν αυτό ενώ είναι υπάλληλοι της ΔΕΗ, δεν ξέρω. Δηλαδή την ώρα υπηρεσίας, ενώ ο μισθός τους θα τρέχει, αυτοί θα σουλατσάρουν στις γειτονιές για να ταυτίσουν τους αναξιοπαθούντες μυρίζοντας τα δάχτυλα τους; Και γιατί ο κύριος Φωτόπουλος να μην δώσει πίσω τα 30 εκατομμύρια που κατάπιε η ΓΕΝΟΠ τα τελευταία χρόνια, και γιατί να μην χρησιμοποιήσει τον μισθό αυτονών που θα πληρώνονται ενώ θα σουλατσάρουν και δεν θα δουλεύουν, για να πληρώσει τους λογαριασμούς των φτωχών ανέργων, πίσω από τους οποίους κρύβεται για να στηρίξει τα συντεχνιακά του συμφέροντα;

Ο Τιτανικός βουλιάζει. Είμαστε στο κατάστρωμα και περιμένουμε να έρθει το τέλος. Και όλοι παίζουμε το βιολί μας. Αυτοί που έκαναν χιούμορ, όπως εγώ, εξακολουθούν και κάνουν χιούμορ. Μόνο που τώρα πια το χιούμορ είναι μαύρο, αν μπορούν να χαρακτηριστούν αυτά που γράφω σαν χιούμορ.

Μαρία Πέτρου

Περί potatoes and two veg

Κάποτε είχα έναν συνάδελφο που ήθελε να αλλάξει φύλο. Για να δεχτούν να του κάνουν την εγχείρηση, οι γιατροί του είπαν ότι επί έναν χρόνο θα έπρεπε να ζήσει σαν γυναίκα. Πράγματι, άρχισε να έρχεται στο γραφείο ντυμένος με γυναικεία ρούχα και μετά έναν χρόνο έκανε την εγχείρηση κα έγινε γυναίκα. Την περίοδο εκείνη, έτυχε να ταξιδέψω στα Φίτζι. Όταν έφτασα λοιπόν στο αεροδρόμιο, κάνω έτσι και βλέπω κάποιον με φούστα να βγάζει τις βαλίτσες από το καρουσέλ. Μπα, λέω μέσα μου, να ένας που θέλει να αλλάξει φύλο και ντύνεται γυναίκα όπως η Λίντσεϊ. Κοιτάζω πιο εκεί, να και άλλος ένας με φούστα, και μάλιστα με μια γενειάδα νάαα. Λέω κι’ εγώ: καλά αυτός δεν μπήκε τουλάχιστο στον κόπο να κόψει τα γένια; Γυναίκα θέλει να γίνει, με γένια θα είναι; Κάνω δυο βήματα, να κι’ άλλος με φούστα και μουστάκια! Τί διάολο λέω, εδώ όλοι γυναίκες θέλουν να γίνουν; Τέλος πάντων, να μην τα πολυλογώ, χρειάστηκαν μερικά ακόμα δείγματα για να καταλάβω ότι στα Φίτζι οι άνδρες φορούν φούστες, όπως οι γυναίκες! Δηλαδή, χρειάστηκε κάποια διεργασία για να βγει ο νους από τον συνειρμό: άντρας με φούστα ισοδυναμεί με διαδικασία αλλαγής φύλου. Αυτό είναι μόνον ένα παράδειγμα πώς ένα προκατειλημμένο μυαλό είναι δύσκολο να ανοίξει. Οι Εγγλέζοι τρώνε πάντα κρέας ή ψάρι με πατάτες και δύο λαχανικά (είναι κλισέ το «potatoes and two veg»). Όταν πρωτοήρθαν οι πίτσες στην Αγγλία, σερβίρονταν με πατάτες και δύο λαχανικά! Ήταν πολύ δύσκολο να δεχτεί ο Εγγλέζος ότι θα έχει ένα γεύμα που δεν θα περιέχει potatoes and two veg! Όταν το μυαλό κολλήσει κάπου, δύσκολα ξεκολλάει!

Όταν η νοοτροπία μας κολλήσει κάπου, δύσκολα αλλάζει! Ένα σωρό υπηρεσίες στην Ελλάδα τώρα χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές αιτήσεις μέσω διαδικτύου. Και ένα σωρό από αυτές τις υπηρεσίες σου λένε να τυπώσεις την ιστοσελίδα που συμπλήρωσες και να στηθείς στην ουρά να τους την παραδώσεις! Ένα σωρό κόσμος στην Ελλάδα τώρα χρησιμοποιεί πιστωτικές κάρτες αντί για ρευστό. Και ένα σωρό κόσμος στο τέλος του μήνα στήνεται στην ουρά με μιά τσάντα ρευστό να πληρώσει την πιστωτική κάρτα!
Χώρια που χρειαζόμαστε υπογραφές, και υπογραφές που βεβαιώνουν άλλες υπογραφές και άλλες υπογραφές που βεβαιώνουν το γνήσιον της υπογραφής του βεβαιώνοντος την γνησιότητα της υπογραφής του αρχικού βεβαιώνοντος! Και επειδή η Ελλάδα είχε στο παρελθόν πεφωτισμένες κυβερνήσεις που ήθελαν να πατάξουν την γραφειοκρατία, τί έκαναν; Κατήργησαν τις υπογραφές που βεβαιώνουν άλλες υπογραφές; Θα αστειεύεστε! Έκαναν τα ΚΕΠ, δηλαδή τα κέντρα εξυπηρέτησης πολιτών, όπου πας με την ταυτότητα σου, και υπογράφεις μπροστά σε μία υπάλληλο, για να βεβαιώσει το γνήσιο της υπογραφής σου, με την οποία βεβαιώνεις το γνήσιο της υπογραφής του προηγούμενου υπογράφοντος!

Πάντως δεν είμαστε οι μόνοι που βρίσκουμε λύση στο πρόβλημα της επιφάνειας αντί να αλλάξουμε νοοτροπία και να ξεριζώσουμε το πρόβλημα από την αρχή. Στην Σαουδική Αραβία, επειδή οι γυναίκες απαγορεύονταν να συνδιαλέγονται με άνδρες, και επειδή τις επιτρέπονταν να έχουν δικά τους χρήματα, έκαναν τράπεζες μόνον με γυναίκες υπαλλήλους, και μόνον για γυναίκες, ώστε να μπορούν και αυτές να πάνε στη τράπεζα, συνοδευόμενες φυσικά από κάποιον αρσενικό συγγενή, μια και δεν τις επιτρέπεται να κυκλοφορήσουν έξω μόνες τους! Ούτε είμαστε οι πρώτοι που ψάχνοντας την λύση του προβλήματος παραβλέπουμε την αιτία του: είχα δει κάποτε ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που κατοχυρώθηκε πριν πάνω από 100 χρόνια. Αφορούσε την μόρφωση των γυναικών: ήταν κάτι σαν χαλινάρι, που θα το φορούσε η νοικοκυρά γύρω από την μέση και το στήθος της και που θα στήριζε έναν παραστάτη, στον οποίον θα ακουμπούσε το βιβλίο της, για να διαβάζει και να μορφώνεται την ώρα που θα πλένει τα πιάτα, θα μαγειρεύει και γενικά θα κάνει το νοικοκυριό της!

Η γιαγιά μου έλεγε: «Όποιους του πιδιουμάθ δεν του γιρουνταφίνι!» Φαίνεται ότι η κοινωνία μας παιδόμαθε πολλές κακές νοοτροπίες και χρειάζεται τώρα να κόψουμε τον γόρδιο δεσμό αυτών που, θεωρώντας τα προφανή, αδιαφιλονίκητες παραδοχές και αδιάσειστες «αλήθειες», μας οδήγησαν σε ένα κράτος που απέτυχε. Για να μπορέσουμε επιτέλους να κάνουμε μια καινούρια αρχή πρέπει πριν από όλα να αδειάσουμε το μυαλό μας από την σαβούρα που κουβαλάει, και να ξεκινήσουμε απελευθερωμένοι από τις προκαταλήψεις, τα στεγανά και τις νοοτροπίες που μας οδήγησαν ως εδώ!

Μαρία Πέτρου

Περί πολλού

Υπάρχει ένα σκίτσο του Schulz στην σειρά peanuts, όπου ο Τσάρλυ Μπράουν τινάζει τους σπόγγους που καθαρίζουν τον πίνακα από την κιμωλία, και ανάμεσα σε ένα σύννεφο σκόνης που τον σκεπάζει και σε βηξήματα γκούχουγκούχου λέει: «Η δασκάλα μου ζήτησε να τινάξω τους σπόγγους της τάξης. Αυτό είναι μεγάλη τιμή!» Στο επόμενο σκίτσο πάλι τα ίδια, ο Τσάρλυ Μπράουν μέσα σε ένα σύννεφο σκόνης και βηξήματα να λέει: «Είναι η δεύτερη κατά σειρά μέρα που η δασκάλα μου ζητάει να τινάξω τους σπόγγους. Αυτό είναι πολύ μεγάλη τιμή!». Στο τρίτο σκίτσο τα ίδια: «Πάλι η δασκάλα εμένα διάλεξε να τινάξει τους σπόγγους. Κανένα άλλο παιδί δεν είχε τόση τιμή...» Στο τέταρτο σκίτσο, ο Τσάρλυ Μπράουν, βήχοντας ακατάπαυστα και πνιγμένος στην σκόνη λέει: «Τελικά ίσως τόση πολλή τιμή δεν μου κάνει καλό...»
Η ιστορία είναι παρόμοια με κάποιο επεισόδιο της μαθητικής μου ηλικίας. Το Δημοτικό που πήγαινα ήταν δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου. Για χρόνια εκκλησία και σχολείο ήταν στα δικαστήρια για το πού είναι τα σύνορα των οικοπέδων τους, και έτσι και τα δύο κτίρια παρέμεναν άφραγα. Ήταν τότε συνήθεια, αν έβλεπες έναν παπά στον δρόμο να τρέξεις να του φιλήσεις το χέρι. Στον Άγιο Λευτέρη λοιπόν ήταν ένας παπάς δυο πιθαμές, ελάχιστα πιο ψηλός από τα παιδιά της έκτης. Αν τύχαινε να βγει την ώρα που είχαμε διάλειμμα, δεκάδες παιδιά ορμούσαν να του φιλήσουν το χέρι! Είχα και μια συμμαθήτρια, συνταξιούχα στην έκτη Δημοτικού, που καπάκωνε τον παπά στο μπόι και ενορχήστρωνε την επίθεση σεβασμού: «Παιδιά! Ο παπάς! Ορμάτε!» Τότε όλοι αφήναμε τα μήλα, τα τζαμιά και το ποδόσφαιρο και ορμούσαμε στο κάλεσμα απόδοσης τιμής στον φουκαρά τον παπαδάκο. Είδε και απόειδε ο άνθρωπος, και στο τέλος άρχισε να κρύβεται πίσω από τις κολώνες του Νάρθηκα της εκκλησίας μέχρι να χτυπήσει το κουδούνι για την τάξη και μετά να αποτολμήσει την έξοδο του. Προφανώς ο πολύς σεβασμός του έκανε κακό!

Τώρα να τολμήσω να πω ότι η πολλή δημοκρατία κάνει κακό, χωρίς να θεωρηθώ φασίστρια; Έχουμε ελευθερία λόγου και έκφρασης. Αλλά μήπως παραέχουμε; Που τραβάμε την γραμμή ανάμεσα στην λογοκρισία και στην ελευθερία να λέει ο καθένας ό,τι θέλει; Πριν μερικά χρόνια η Ινδονησία δοκιμάστηκε από σοβαρές φυλετικές αναταραχές. Ένα βράδυ, η φανατισμένη μερίδα των μουσουλμάνων της πλειοψηφίας έριξε το σύνθημα: «Απόψε βιάστε όσες κινέζες μπορείτε!» Έγινε χαμός: μαζικοί βιασμοί γυναικών της κινέζικης μειοψηφίας. Η Ινδονησία ούτε είχε ούτε έχει ελευθερία λόγου. Μήπως στο όνομα της δημοκρατίας θα έπρεπε το σύνθημα των εθνικιστών μουσουλμάνων να ανακοινωθεί από τα μαζικά μέσα ενημέρωσης; Στο κάτω κάτω εξέφραζε την γνώμη σημαντικής μερίδας του πληθυσμού. Ίσως θα έπρεπε να συμφωνήσετε με μια τέτοια ανακοίνωση από τα μέσα ενημέρωσης αν πιστεύετε ότι είναι σωστό τα μέσα ενημέρωσης να ανακοινώνουν καλέσματα για παραβιάσεις των νόμων του κράτους, του τύπου: «Οι Δεν πληρώνω αύριο στις 11πμ θα ανοίξουν τα διόδια των Μαργάρων για να περνούν τα αυτοκίνητα ελεύθερα.» Ή «Εμείς, οι βουλευτές της αριστεράς, εμείς που εκλεχτήκαμε στο ανώτατο νομοθετικό όργανο του κράτους, εμείς που δημοκρατικά υποστηρίξαμε την άποψη μας στην βουλή αλλά δεν πείσαμε, εμείς που εκπροσωπούμε μόνον το 26% των βουλευτών που καταψήφισαν τον νόμο, καλούμε τους φοιτητές και τους διδάσκοντες στα πανεπιστήμια να παρανομήσουν και να κάνουν ό,τι μπορούν για να μην εφαρμοστεί ο νόμος!» Μα θα μου πείτε, το ίδιο είναι να καλείς τον κόσμο να διαπράξει βιασμό και το ίδιο να τον καλείς να μην πληρώσει τα διόδια, ή να μην εφαρμόσει τον νόμο για την αναδιάρθρωση των πανεπιστημίων; Μα φυσικά και είναι το ίδιο! Και στις τρεις περιπτώσεις καλούμε τον κόσμο να διαπράξει μια παρανομία και δίνουμε στους δημαγωγούς βήμα ώστε να φτάσει το μήνυμα τους σε όσο γίνεται περισσότερα αυτιά. Αν πιστεύετε ότι δεν είναι το ίδιο, παρακαλώ πέστε μου πού θα πρέπει να τραβήξουμε την κόκκινη γραμμή που θα λέει ότι αυτό το κάλεσμα στην παρανομία επιτρέπεται να διαδοθεί μέσω δελτίου ειδήσεων μεγάλης ακροαματικότητας και αυτό όχι. Μήπως τελικά η πολλή ελευθερία λόγου βλάπτει;

Μαρία Πέτρου

Περί στύλων της ΔΕΗ

Αποφάσισα να δημιουργήσω ένα κόμμα. Άμα έχεις κόμμα στην Ελλάδα έχεις και χρόνο στην τηλεόραση να εκφράσεις τις απόψεις σου για κάθε είδηση και κάθε γεγονός. (Για μερικά κόμματα βέβαια θα ταίριαζε η φράση «μιλάν όλοι μιλάν και οι κώλοι», αλλά αυτό είναι εκτός θέματος!) Σκέφτηκα στην αρχή να ονομάσω το κόμμα μου «Βρυχώμενο τρελό τέρας», σε αντιστοιχία με το κόμμα που είχε για χρόνια στην Αγγλία ένας εκκεντρικός εκατομμυριούχος, το «Monster Raving Looney Party». Αλλά νομίζω ότι αυτό δεν θα μου ταίριαζε. Ίσως «ο κροάζων βάτραχος» θα μου πήγαινε καλύτερα! Πάντως ο τίτλος του κόμματος θα πρέπει να εκφράζει κάτι. Π.χ. οι «Αγανακτισμένοι», ξέρεις αμέσως ότι είναι αγανακτισμένοι, οι «Δεν πληρώνω» ξέρεις αμέσως ότι είναι οι τζαμπατζήδες, οι «ΠΑΜΕ» ξέρεις αμέσως ότι όλη την ώρα πάνε, σε διαδηλώσεις, πορείες κλπ, οι «Ηρακλής», ξέρεις αμέσως ότι θέλουν να βάλουν την ομάδα τους στην πρώτη εθνική δια ροπάλου! Εγώ τι να πω ότι είμαι; Μετά από πολλή σκέψη κατέληξα ότι θα ιδρύσω το κόμμα των «Κατουρημένων», δηλαδή των «pissed off», μια και αισθάνομαι όπως ακριβώς η κολώνα της ΔΕΗ που ο κάθε περαστικός σκύλος σηκώνει το πόδι του και την καταβρέχει!

Ανοίγουμε να ακούσουμε τις ειδήσεις και ακούμε μία λίστα από «οι ΠΑΜΕ θα πάνε εκεί να διαμαρτυρηθούνε», «οι ΕΡΧΟΝΤΑΙ θα πάνε παραπέρα», «οι Αγανακτισμένοι θα είναι εδώ», «οι Ευτυχισμένοι εκεί» κ.ο.κ. Και εγώ, ο ταλαίπωρος πολίτης, ο σιωπηλός, ο ήσυχος, ο πράος, ο υπομονετικός, που ήθελα να πάω στην Έκθεση να δω τα περίπτερα και να φάω λουκάνικο και να πιω μαύρη μπύρα, τι θα κάνω; Μα φυσικά θα μείνω στο σπίτι μου, μακριά από μολότοφ και μαγκούρες. Εμείς οι υπόλοιποι, που πεθαίνουμε στην άσφαλτο γιατί το ασθενοφόρο δεν μπορεί να έρθει έγκαιρα μια και οι δρόμοι είναι κλειστοί από τις διαδηλώσεις, εμείς που χάσαμε τις εξετάσεις, χάσαμε την ευκαιρία για το μεταπτυχιακό, δεν παρευρεθήκαμε στα γεννητούρια του παιδιού μας, ούτε στο νοσοκομείο να ακούσουμε τις τελευταίες λέξεις του πατέρα μας που ξεψύχησε μόνος μια και δεν προλάβαμε να φτάσουμε έγκαιρα λόγω των συλλαλητηρίων, εμείς που μας έκοψαν τον μισθό ξανά και ξανά και δεν ξεσηκωθήκαμε γιατί καταλαβαίνουμε την σοβαρότητα της κατάστασης, εμείς που χάσαμε την ευκαιρία να πάμε φέτος στην Έκθεση έτσι για το αντέτι, εμείς που είμαστε σαν τις κολώνες της ΔΕΗ, πού θα πάμε; Μα πουθενά φυσικά! Οι κολώνες της ΔΕΗ κάθονται στωικά και καταβρέχονται από κάθε περαστικό σκύλο! Καιρός λοιπόν να δράσουμε. Ας δημιουργήσουμε το κόμμα των Κατουρημένων και ας αναρτήσουμε και εμείς το μανιφέστο μας ώστε αν επικρατήσουμε, να πάψουμε να είμαστε κατουρημένοι: Πρώτα πρώτα, όλες οι ποδοσφαιρικές ομάδες θα είναι Α εθνική! Τα πτυχία θα μοιράζονται από τα περίπτερα δωρεάν! Ακόμα καλύτερα, όταν ένα μωρό γεννιέται, θα καθορίζεται το επάγγελμα του, θα του δίνεται το πτυχίο μαζί με το πιστοποιητικό γέννησης, και θα οροθετείται η περιοχή δράσης του: ο ταξιτζής θα ξέρει την πελατεία του, ο φαρμακοποιός την γειτονιά του, ο δικηγόρος την περιοχή του και πάει λέγοντας. Κανείς πια δεν θα χρειάζεται να ανταγωνίζεται, να καινοτομεί, να βελτιώνεται, να πιέζεται, να στριμώχνεται και να αγανακτεί! Όλοι θα είναι ευτυχισμένοι, με το ραχάτι, το τσιγάρο με τον καφέ, το σουλάτσο και την νηνεμία. Όλοι θα είναι οι ευτυχισμένοι πολίτες μιας χώρας περιχαρακωμένης, απομονωμένης, ξεχασμένης και κατουρημένης από όλον τον υπόλοιπο κόσμο!

Μαρία Πέτρου

Περί σχημάτων λόγου και πορτοκαλάδας

Όταν ήμουν στο Δημοτικό, το αναλυτικό πρόγραμμα έλεγε ότι κάθε μερικές εβδομάδες έπρεπε να πηγαίνουμε «εκπαιδευτικές» εκδρομές. Πράγματι, κάθε μερικές εβδομάδες ο Διευθυντή πρόφερε μετά την πρωινή προσευχή τις πολυπόθητες λέξεις στις οποίες απαντούσαμε με αλαλαγμούς χαράς, όχι γιατί η εκδρομή που θα μας πήγαιναν θα ήταν κάτι το συναρπαστικό, αλλά φυσικά γιατί θα χάναμε τα μαθήματα. Η εκδρομή γινόταν σχεδόν πάντα στο λεγόμενο «χωραφάκι» που δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα άκτιστο οικόπεδο, λίγα μέτρα από το σχολείο. Είχε και ένα βρυσάκι στην άκρη-απαραίτητο για να θεωρείται εκδρομικός προορισμός-που κληροδότησε το όνομα του στην στάση του λεωφορείου που περνάει τώρα από κει: στάση βρυσάκι. Όταν φτάναμε εκεί, ως δια μαγείας κάποιες πλιάν καρέκλες εμφανίζονταν από κάποιο διπλανό σπίτι για να καθίσουν οι δάσκαλοι, κάποια φιλότιμη γειτόνισσα τους έφερνε καφέδες, και εμείς καθόμασταν στα χόρτα και κουβεντιάζαμε, ή κυνηγιόμασταν και παίζαμε μήλα και τζαμί. Σπανίως, πολύ σπανίως, αν έσπαζε κανένας διάβολος το ποδάρι του, μας πήγαιναν εκδρομή στην «Ελβετία», που είχε σχέση με Ελβετία όσο σχέση έχει η Κοζάνη με την Λωζάνη! Ένα παρκάκι, λίγο πιο μακριά από το χωραφάκι, με καχεκτικά πεύκα, εξ ού και το όνομα-εννοώ ότι το όνομα ερχόταν από την ύπαρξη πεύκων, όχι από το ότι ήταν καχεκτικά! Αυτό πια και αν ήταν «εκπαιδευτική» εκδρομή! Το κακό σε όλα αυτά ερχόταν αργότερα: την πρώτη φορά μετά την εκδρομή που είχαμε το μάθημα «έκθεση ιδεών», σχεδόν πάντα το θέμα μας ήταν «Η πρόσφατη εκδρομή μας». Τι να γράψεις τώρα για την βόλτα στο χωραφάκι; Και πώς να γεμίσεις δυο σελίδες από μπούρδες μέσα σε 45 λεπτά; Αυτό μάλλον θα ήταν το εκπαιδευτικό κομμάτι της εκδρομής: μας εξασκούσαν στην μπουρδολογία! Και μια και μας είχαν πει ότι πρέπει να διανθίζουμε το κείμενο μας με παρομοιώσεις και ωραία σχήματα λόγου, ήταν πια καθιερωμένο κάθε έκθεση που γράφονταν να περιέχει και την φράση: «Όταν φτάσαμε στο χωραφάκι, σκορπιστήκαμε σαν τα προβατάκια.». Σκορπιστήκαμε σαν τα προβατάκια μια, σκορπιστήκαμε σαν τα προβατάκια δυό, ε κάποτε και εγώ βαρέθηκα να χρησιμοποιώ ένα τόσο περίτεχνο σχήμα λόγου, και αποφάσισα να πρωτοτυπήσω. Έτσι έγραψα μια έκθεση που περιέγραφε την εκδρομή μας σε ένα λιβάδι με ρυάκι στην μέση, με ελαφάκια να σκύβουν να πίνουν νερό, πουλάκια να κελαηδούνε, και γενικά με όλα εκείνα που περιέχουν κάτι ζωγραφιές των Γιαχωβάδων που δείχνουν την επικείμενη Βασιλεία των Ουρανών! Ο δάσκαλος δεν εκτίμησε καθόλου την φαντασία μου: πήρα κακό βαθμό γιατί η έκθεση μου δεν είχε σχέση με την πραγματικότητα! Θαρρείς και η δραπέτευση από τα μαθήματα στο χωραφάκι είχε σχέση με εκπαίδευση και με εκδρομή!

Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι γενιές από Ελληνόπουλα μεγάλωσαν κάπως έτσι: να τους παρουσιάζουν δηλαδή τα φύκια για μεταξωτές κορδέλες! Αλλιώς δεν εξηγείται αυτή η μανία όλων μας να διακοσμούμε την γλώσσα μας με περικοκλάδες. Για παράδειγμα, ο τηλεπαρουσιαστής, δεν λέει «Αύριο η Θερμοκρασία θα είναι...» αλλά «Αύριο ο υδράργυρος θα δείξει...», δεν λέει «η πυρκαγιά», αλλά «η πύρινη λαίλαπα», ούτε λέει «έπασχε από καρκίνο» αλλά «έπασχε από την επάρατο νόσο»! Δεν λέει «Ο εκπρόσωπος τύπου του τάδε κόμματος είπε» αλλά λέει «Η Ριγήλης είπε...», ή «Η Κουμουνδούρου απάντησε...» Ποιά είναι η Ριγήλης και ποιά η Κουμουνδούρου, δεν έχω ιδέα! Έχουμε και άλλα σχήματα λόγου, όπου το όνομα του αναφερομένου χρησιμοποιείται μια φορά και ύστερα συνεχίζουμε με επίθετα όπως «η τριαντάχρονη..», «ο πενηνταεξάχρονος..» θαρρείς και το να πούμε το όνομα πάνω από μία φορά είναι βαρετό, αλλά να συνεχίσουμε να επαναλαμβάνουμε την ηλικία κάποιου βελτιώνει την φιλολογική χροιά του λόγου.

Έχουμε όμως και τη καθημερινή μας γλώσσα, που είναι άκρως ποιητική, πολύ περισσότερο από τα Εγγλέζικα. Συνηθισμένη σ’ αυτήν την γλώσσα των ποιητών, μπορώ να πω ότι ένοιωσα την έλλειψη της όταν για πολλά χρόνια η καθημερινή μου γλώσσα ήταν τα Αγγλικά. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα δεν λέμε «κίτρινες σελίδες», αλλά «χρυσός οδηγός»! Δεν λέμε «ανησυχώ» αλλά «μ’ έζωσαν τα μαύρα φίδια»! Δεν λέμε «υδρογονωμένα έλαια» ή έστω «μαργαρίνη», λέμε «βούτυρο»! Δεν λέμε «το λεωφορείο ήταν γεμάτο», λέμε «ήταν φίσκα» (Ιταλιστί), ή «ήταν πατείς με πατώ σε» (Αρχαϊστί) ή «ήμασταν παστές σαρδέλες» (μπακαλιστί!) ή και τα τρία μαζί! Πώς να αισθανθείς ότι εξέφρασες την αγανάκτηση σου αν δεν πεις «Το λεωφορείο ήταν φίσκα, πατείς με πατώ σε, παστές σαρδέλες!» αλλά να πρέπει να περιοριστείς στο «The bus was rather full…» (αντιστοιχία τυπικής Ελληνικής υπερβολής με «typical English understatement»!)
Στην Ελλάδα δεν λέμε «συνθετικό», λέμε «δερματίνη» ή «τεχνόδερμα»! Δεν λέμε «πολυέστερ» αλλά «σατέν»! Δεν λέμε «αναψυκτικό», αλλά «πορτοκαλάδα», έστω και αν το συνονθύλευμα είναι ένα μίγμα βασικά νερού, χρώματος και ζάχαρης (που αν περιέχει και ίχνη χυμού το λέμε «νέκταρ», κάτι που συγκεκριμένη Ελληνική αεροπορική εταιρεία σου το προσφέρει ως «χυμό»)! Μετά από αυτό, η συζήτηση μεταξύ Γκιωνάκη και Σταυρίδη στο έργο «Τα κίτρινα γάντια» παίρνει άλλο νόημα! Δεν είναι πια η συζήτηση του χαζού με τον λογικό, αλλά μάλλον η συζήτηση του καλά πληροφορημένου ντόπιου με τον νεοαφιχθέντα στην Ελλάδα:
Σταυρίδης (ο νεοαφιχθής): «Φέρε μου μιά πορτοκαλάδα!»
Γκιωνάκης (ο ντόπιος): «Πορτοκαλάδα θέτε; Από πορτοκάλια;»
Σταυρίδης (ο νεοαφιχθής): «Εμ τι από λεμόνια;»
Γκιωνάκης (ο ντόπιος): «Λεμονάδα θέτε; Από λεμόνια;»
Σταυρίδης (ο νεοαφιχθής): «Βρε φέρε εκεί ό,τι έχεις! Λεμονάδα, γκαζόζα ό,τι νάναι!» Γκιωνάκης (ο ντόπιος): «Γκαζόζα θέτε; Τι θέτε τέλος πάντων! Με μπερδέψατε!»

Αμ εγώ να δεις μπέρδεμα, που ούτε τις ειδήσεις δεν μπορώ να παρακολουθήσω χωρίς μετάφραση!

Μαρία Πέτρου

Περί προφητών

Όταν πήγα για πρώτη φορά στην Αμερική, όλοι περίμεναν ότι θα ήξερα να λέω το φυλτζάνι, μια κα ήμουν από την Ελλάδα. Εγώ δεν είχα ιδέα. Όταν λοιπόν γύρισα στην Ελλάδα φρόντισα να μάθω. Και πράγματι, πολύ γρήγορα, έγινα σπουδαία στην φυλτζανομαντεία. Αυτό έγινε αφορμή για πολλές ευχάριστες ώρες χαζολογήματος με παρέες με γνωστούς και αγνώστους σε μαζέματα και πάρτυ όταν δυο χρόνια αργότερα πήγα στην Αγγλία για μεταπτυχιακό. Τώρα προφανώς θα θέλετε να ξέρετε πόσο πετυχημένη ήμουνα. Ε λοιπόν μια τέτοια τέχνη είναι εξαιρετική για κοινωνικές σχέσεις: και ποιός δεν θέλει κάποιον να ασχοληθεί αποκλειστικά μαζί του έστω και για 5 λεπτά και να του πει κάτι για το μέλλον του, έστω και αν κατά βάθος ξέρει ότι τίποτα δεν είναι αλήθεια! Φυσικά καταλαβαίνω ότι η ερώτηση περί επιτυχίας δεν αναφέρονταν σ’ αυτό, αλλά στο κατά πόσο οι προβλέψεις μου έβγαιναν αληθινές. Λοιπόν θα μπορούσα να σας πω 4-5 εντυπωσιακά απίθανες προβλέψεις που έκανα που βγήκαν αληθινές, και να σας κάνω να εντυπωσιαστείτε πολύ για τις καφεμαντικές μου ικανότητες. Εκείνο που δεν θα σας έλεγα όμως θα ήταν ότι είχα κάνει εκατοντάδες ή και χιλιάδες ακόμα προβλέψεις κατά την διάρκεια της καφεμαντικής μου καριέρας, που ούτε βγήκαν ποτέ αληθινές, ούτε τις θυμάται πια κανείς. Τότε ίσως θα είχατε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των καφεμαντικών μου ικανοτήτων! Αυτό μου θυμίζει μια άλλη ιστορία: Κάποτε όλοι προέβλεπαν το τέλος του κόσμου σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Όλοι λοιπόν μιλούσαν γι’ αυτό και για την επικείμενη καταστροφή που έρχονταν, εκτός από έναν. Αυτός έλεγε σε όλους ότι κατά την δική του πρόβλεψη δεν θα γινόταν καμία καταστροφή και ο κόσμος θα εξακολουθούσε να υπάρχει όπως και πριν μετά την προβλεπόμενη ημερομηνία. Κάποιος φίλος του τον ρώτησε τότε πώς είναι δυνατόν να είναι τόσο σίγουρος. Ο άνθρωπος απάντησε: «Μα αν καταστραφεί ο κόσμος, δεν θα είναι κανείς να με κατηγορήσει, αν όμως δεν καταστραφεί, σκέψου πόσο σπουδαίος προφήτης θα θεωρούμαι!»

Τώρα γιατί τα θυμήθηκα όλα αυτά; Γιατί προχθές στον δρόμο, μια κοπελίτσα προσπάθησε να με πείσει να δώσω οικονομική ενίσχυση στο ΚΚΕ με το επιχείρημα ότι όλες οι προβλέψεις που έκανε το ΚΚΕ μέχρι τώρα για την οικονομική κρίση βγήκαν αληθινές! Εγώ θα έλεγα ότι αυτήν την σωστή προφητεία μπορούν να την διεκδικήσουν σχεδόν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης: «Τα μέτρα του πρώτου μνημονίου θα αποτύχουν!» Και βεβαία θα αποτύγχαναν, αφού σχεδόν σύσσωμη η αντιπολίτευση υπονόμευσε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την εφαρμογή τους! Ξεχνάμε τις καταλήψεις των τουριστικών χώρων, το κλείσιμο των λιμανιών, των δρόμων, των υπηρεσιών, τις λευκές απεργίες, τα μποϊκοταρίσματα εφαρμογής των μέτρων, τα «δεν πληρώνω», τα μολότοφ, τα κακουργήματα και τα έκτροπα; Πώς εμφανίστηκε η Ελλάδα στον χρόνο που πέρασε στους ξένους; Σαν μια χώρα στην οποία αξίζει να επενδύσει κανείς; Σαν μια σοβαρή χώρα που ξέρει να αντιμετωπίζει τα προβλήματα της και εμπνέει τον σεβασμό ακόμα και στις δύσκολες ώρες της, όπως τον σεβασμό που μας ενέπνευσε ο Ιαπωνικός λαός με την αξιοπρέπεια που επέδειξε κατά την διάρκεια των πρόσφατων καταστροφών που υπέστη;

Ας φανταστούμε λοιπόν το παρακάτω σενάριο. Πέφτει η κυβέρνηση, γίνονται εκλογές και βγαίνει η Νέα Δημοκρατία. Πάει λοιπόν ο κύριος Σαμαράς στους δανειστές μας και λέει: «Τα μέτρα του μνημονίου όπως το προέβλεψα απέτυχαν! Πρέπει να αλλάξετε τακτική, έτσι όπως σας το έλεγα από πριν.» Οι δανειστές αυτοστιγμεί πείθονται, σχίζουν το μνημόνιο, βγάζουν πέννα και χαρτί και γράφουν άλλο, όπως ακριβώς το θέλει ο κύριος Σαμαράς. Έρχεται λοιπόν ο κύριος Σαμαράς πίσω, κουνώντας θριαμβευτικά το χαρτί στον αέρα, καθώς κατεβαίνει από την σκάλα του αεροπλάνου, και πάει κατ’ ευθείαν στο γραφείο του να εφαρμόσει την νέα πολιτική. Έλα όμως που ξέχασε κάτι! Υπάρχουν πολλοί επίδοξοι προφήτες! Τι θα κάνει τώρα η δική του αντιπολίτευση; Θα τον στηρίξει; Γιατί; Για να αποδείξει ότι ο κύριος Σαμαράς είναι καλός προφήτης ενώ ο κύριος Παπανδρέου όχι; Χα, χα, χα! Ο ίδιος ο κύριος Σαμαράς πολύ σωστά υπενθύμισε στον κύριο Παπανδρέου ότι σαν αντιπολίτευση δεν στήριξε την προηγούμενη κυβέρνηση σε ζωτικές αλλαγές που πήγε να κάνει! Άρα, και γυρνάει γυρνάει γυρνάει η ζωή μας σαν τροχός, και προφήτες ανεβοκατεβαίνουν και πλανάται ο λαός! Και πώς λοιπόν βγαίνει κανείς από τον φαύλο κύκλο, του «εσύ έτσι έκανες τότε, να και γώ τώρα θα σου δείξω!» ή του «όταν θέλω εσύ δεν θέλεις, τώρα που δεν θέλω θέλεις, να και γώ τώρα δεν θέλω, για να θέλεις όταν θέλω!»; Ίσως με λίγη λογική; Ίσως με λίγη ανωτερότητα; Ίσως με λίγη αγάπη γι’ αυτόν τον τόπο; Ο Τζιφόρος στον επίλογο του βιβλίου του «Ιστορία της Αγγλίας», γράφει για τους Άγγλους: «...είναι ένας σωστός λαός που κοιτάει το καλό του τόπου του και που σέβεται τον εαυτό του...» Αχ και να μπορούσε να το γράψει αυτό κάποιος και για μας!

Μαρία Πέτρου