Περί αξιωματικής λογικής

Άκουγα προχθές στο ραδιόφωνο μία συνέντευξη με έναν εκπρόσωπο της ΑΔΕΔΥ. Η συζήτηση πήγαινε στο στυλ «Καλημέρα μπάρμπα-Κουκιά σπέρνω!», με τον δημοσιογράφο να ρωτάει και να ξαναρωτάει: «Κύριε Τάδε, η ΑΔΕΔΥ είναι πάντα υπέρ του ενιαίου μισθολογίου. Δεν νομίζετε ότι είναι δίκαιο κάποιος που δουλεύει πιο σκληρά και εξυπηρετεί τους πολίτες καλύτερα από μερικούς που κάθονται-γιατί είναι κοινό μυστικό στην Ελλάδα ότι ένα μεγάλο μέρος των δημοσίων υπαλλήλων δεν κάνουν την δουλειά τους-δεν νομίζετε λοιπόν ότι αυτοί που δουλεύουν με ζήλο θα πρέπει να παίρνουν κάτι παραπάνω από τους αραχτούς;» και τον κύριο Αδεδή να απαντάει: «Κάθε υπηρεσία έχει την δομή της. Έχουμε προϊσταμένους που φροντίζουν ώστε όλοι να προσφέρουν ό,τι μπορούν και όλοι οι υπάλληλοι να κάνουν την δουλειά τους» και άλλες τέτοιες μπούρδες. Ο κύριος Αδεδής εδώ, εκούσια ή ακούσια έκανε το ίδιο μοιραίο λάθος που έκανε και ο Χριστός και ο Μαρξ, και έτσι είναι σε καλή παρέα. Το λάθος και των τριών ήταν ότι στήριξαν τις θεωρίες τους στην λάθος υπόθεση: ότι ο άνθρωπος είναι από φύση του ιδανικός και τέλειος. Έτσι κατά τον Χριστό, ο άνθρωπος μπορεί να αγαπάει τους εχθρούς του, να γυρίζει το δεύτερο μάγουλο όταν τον χαστουκίζουν στο πρώτο και να δίνει τον έναν χιτώνα όταν έχει δύο. Και επειδή τίποτα από όλα αυτά δεν είναι στην φύση του ανθρώπου, αλλά μάλλον αναφέρονται στις ιδιότητες κάποιου εξιδανικευμένου όντος, ο Χριστιανισμός σαν τρόπος ζωής απέτυχε. Έχει επιβιώσει μόνον σαν δόγμα, γιατί όσο κι’ αν σταυροκοπιόμαστε κάθε φορά που περνάμε έξω από μια εκκλησία, η ζωή μας δεν έχει καμία σχέση με τις πρωτοχριστιανικές κοινωνίες και τον Χριστιανισμό σαν τρόπο ζωής. Όσο για τον Μαρξ, έκανε το ίδιο λάθος με τον Χριστό, μια και βάσισε την θεωρία του στο «Ο καθένας προσφέρει όσο μπορεί και απολαμβάνει ό,τι χρειάζεται»! Τώρα μάλιστα! Γι’ αυτό και τα διάφορα κομμουνιστικά καθεστώτα κατέρρευσαν το ένα μετά το άλλο, και όλη αυτή η όμορφη θεωρία χρεοκόπησε. Και μια και ο Μαρξισμός στερείται υπερφυσικού δόγματος, δεν μπορεί να επιβιώσει ούτε σαν δόγμα. Σε μερικές δεκαετίες θα έχει ξεχαστεί από τον κοινό λαό και σαν θεωρία και σαν κίνημα, και μόνο οι φιλόσοφοι και οι ιστορικοί θα τον σπουδάζουν σαν ένα περίεργο κοινωνικό πείραμα του εικοστού αιώνα.
Όσο για τον κύριο Αδεδή, επέμενε ότι δεν χρειαζόμαστε κίνητρα για τους δημοσίους υπαλλήλους-όλοι πρέπει να παίρνουν τα ίδια εφόσον δίνουν το παρόν στο γραφείο τους, γιατί όλοι είναι ιδανικοί, άμεμπτοι, δουλευταράδες, κάνουν το κατά δύναμη, είναι έντιμοι, αδιάφθοροι, εξυπηρετικοί και ευγενικοί, και υπάρχουν προϊστάμενοι που το φροντίζουν αυτό. Χα! Χα! Χα!

Έμαθα πρόσφατα από ένα ντοκυμαντέρ της ιστορίας των Μαθηματικών ότι κατά πολλούς ιστορικούς το Πυθαγόρειο θεώρημα ήταν γνωστό στους αρχαίους Βαβυλωνίους στην εμπειρική του μορφή, πολύ πριν τον Πυθαγόρα. Εκείνο που πραγματικά συνέβαλλε η αρχαία Ελληνική σκέψη στην ανάπτυξη των Μαθηματικών ήταν οι έννοιες της απόδειξης και της αξιωματικής λογικής. Αξίωμα είναι μια υπόθεση που την δεχόμαστε ως σωστή και πάνω σ’ αυτήν κτίζουμε την θεωρία μας. Έτσι, το αξίωμα ότι από ένα σημείο υπάρχει μόνον μία κάθετη σε μια ευθεία είναι η βάση της Ευκλείδειας Γεωμετρίας που διέπει την καθημερινή μας ζωή, ενώ το αξίωμα ότι από ένα σημείο υπάρχουν άπειρες κάθετες σε μια ευθεία είναι η βάση της Ριμάνειας Γεωμετρίας που διέπει την δομή του σύμπαντος. Επομένως κύριε Αδεδή, αν αρχίσεις με λάθος αξίωμα, κτίζεις έναν πύργο στην άμμο. Και μιά και μία αλυσίδα είναι τόσο δυνατή όσο ο ασθενέστερος κρίκος της, αν στηρίξεις την θεωρία σου σε ανεδαφική υπόθεση, μια μέρα θα καταρρεύσει παταγωδώς! Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από την αρχή, με το μοντέλο του δημοσίου υπαλλήλου να είναι αυτό του συνηθισμένου ανθρώπου, αυτού που προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει την προσπάθεια του και να μεγιστοποιήσει την καλοπέραση του, και ας προσπαθήσουμε να βρούμε λύσεις στο πρόβλημα «Ελληνικό δημοσιοϋπαλληλίκι» με αυτή τη βάση!

Μαρία Πέτρου

Περί αχύρου και ασύλου

Υπάρχει κάποιος αγγλικός νόμος κατά τον οποίον ο κάθε ταξιτζής πρέπει να έχει δίπλα του μέσα στο ταξί ένα δεμάτι άχυρο! Το ψήφισμα του νόμου αυτού χάνεται στα βάθη των αιώνων, όταν τα ταξί τα έσερναν άλογα και οι ζωόφιλοι εγγλέζοι δεν ήθελαν τα άλογα να παραμελούνται κατά την διάρκεια τις εργασίας τους. Ο νόμος αυτός ποτέ δεν αποσύρθηκε και επομένως ισχύει ακόμα και τώρα στην Αγγλία! Βέβαια τι συνέβει που έκανε την βουλή να ψηφίσει έναν τέτοιο νόμο κανείς πια δεν το ξέρει. Ίσως να βρέθηκε κάποιος αμελής ταξιτζής που άφηνε το καημένο του το άλογο νηστικό μέχρι που έγινε κάτι δραματικό, όπως το άλογο να ψόφησε καταμεσής του δρόμου, ή το άλογο να έφαγε κάποιο παιδάκι που το πέρασε για δεμάτι άχυρο από την πείνα που το έδερνε, και το δραματικό αυτό γεγονός να έγινε το κίνητρο για να θεσπιστεί ο νόμος. Έχουμε και εμείς κάποιους τέτοιους νόμους που δεν ξέρουμε γιατί έγιναν, μια και το μόνο που δεν έκαναν ποτέ ήταν να εκπληρώσουν τον σκοπό τους. Δεν ξέρω πότε ο νόμος για το πανεπιστημιακό άσυλο θεσπίστηκε, αλλά σίγουρα δεν έσωσε τον Γεώργιο Βοζίκη, φοιτητή της ιατρικής, από εξορία στην Μακρόνησο και τον θάνατο του από βασανιστήρια που επακολούθησε, ούτε σταμάτησε τα τανκς στις 17 του Νοέμβρη. Ούτε το ιερό άσυλο των αρχαίων βοήθησε το προδότη Παυσανία να ξεφύγει τον θάνατο: οι πρόγονοι μας απλώς έκτισαν την πόρτα του ναού στον οποίο είχε καταφύγει και τον άφησαν να πεθάνει από την δίψα και την πείνα!

Το πανεπιστημιακό άσυλο είναι άσυλο ιδεών και ως γνωστόν οι ιδέες δεν μπορεί να συνδέονται με έναν συγκεκριμένο χώρο. Αν η πολιτεία θέλει να διώξει έναν πανεπιστημιακό ή έναν φοιτητή λόγω των ιδεών του, γιατί να πάει να τον πιάσει μέσα στο πανεπιστήμιο και να μην πάει να τον συλλάβει όταν είναι εκτός πανεπιστημίου; Τι θα την εμποδίσει να το κάνει όταν ο διωκόμενος πάει το βράδυ στο σπιτάκι του για ύπνο; Το πανεπιστημιακό άσυλο λοιπόν είναι ένας συμβολικός θεσμός που παρεξηγήθηκε και μας οδήγησε μέχρι τώρα σε εγκλήματα κατά της κοινωνίας, γιατί βέβαια ο βανδαλισμός δημόσιας περιουσίας είναι έγκλημα, είτε είναι στην απλή του μορφή, αυτή του μουτζουρώματος ενός φρεσκοβαμμένου τοίχου, είτε είναι στην μορφή καταστροφής επιστημονικών οργάνων και ερευνητικής εργασίας ετών. Και φυσικά αφήνω απέξω όλα τα άλλα έκτροπα που γίνονται στους πανεπιστημιακούς χώρους με την κάλυψη του πανεπιστημιακού ασύλου. Και μια και ο θεσμός έχει παρεξηγηθεί και καταχραστεί τόσο πολύ, καιρός είναι να τον καταργήσουμε. Γιατί ο αγγλικός νόμος περί αχύρου είτε υπάρχει είτε δεν υπάρχει δεν βλάπτει κανέναν, αλλά ο δικός μας νόμος περί ασύλου έχει καταστρέψει τα Ελληνικά Πανεπιστήμια! Σε μια κοινωνία δημοκρατική, με ελευθερία λόγου, δεν έχει λόγο να υπάρχει ούτε σαν συμβολισμός.
Γιατί δηλαδή οι πανεπιστημιακοί πρέπει να έχουν το πανεπιστημιακό άσυλο και όχι και οι φουρνάρηδες το φουρναρικό άσυλο; Όλοι υποκείμεθα στους ίδιους περιορισμούς λόγου και ιδεών: όλοι είμαστε ελεύθεροι να πούμε ό,τι θέλουμε, μέσα στα επιτρεπτά όρια. Για παράδειγμα, υπάρχει ελευθερία λόγου, αλλά σε πολλές χώρες (εννοώ δημοκρατικές χώρες, με πραγματικές ελευθερίες για τους πολίτες) αν κάποιος πει ότι το ολοκαύτωμα των Εβραίων από τους Ναζί δεν έγινε, θα πάει φυλακή. Όλοι έχουμε ελευθερία στις ιδέες μας, αλλά αν έρθει η ιδέα σε κάποιον πανεπιστημιακό να διασταυρώσει γαϊδούρι με άνθρωπο για να παράγει γαϊδουροανθρωπάκι, δεν επιτρέπεται να το κάνει, είτε έχουμε πανεπιστημιακό άσυλο είτε όχι (αν και μερικές φορές αναρωτιέμαι αν αυτό δεν έχει ήδη γίνει!).

Άρα, και στην ελευθερία του λόγου και στην ελευθερία των ιδεών υπάρχουν όρια, που τα έχει θεσπίσει η κοινωνία, και αυτά είναι που οριοθετούν την ελευθερία των ιδεών και του λόγου και όχι το κάγκελο της περίφραξης ενός χώρου που μπορεί να το παραβιάσει κανείς όποτε θέλει! Είναι αυτά τα νοητά όρια που πρέπει να αγωνιζόμαστε να διατηρήσουμε γιατί αυτά εξασφαλίζουν την πραγματική μας ελευθερία: είναι οι νοητές γραμμές που θέτουν οι νόμοι που θα πρέπει να σεβαστούμε, οι νόμοι που ψήφησε η δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση, που έχουμε το δικαίωμα να την αλλάξουμε στις επόμενες εκλογές αν δεν μας αρέσει. Αν κάθε μέρα την περνάμε προσπαθώντας να εξευτελίσουμε αυτούς τους δημοκρατικά αποφασισμένους νόμους, με σλόγκαν όπως «Ανυπακοή» ή με καταλήψεις δρόμων, κτιρίων, με τσαμπουκάδες και νταηλίκια, και μετά αρχίζουμε να φωνάζουμε για την διατήρηση του πανεπιστημιακού ασύλου γιατί αυτό δήθεν μας εξασφαλίζει την ελευθερία της σκέψης, τότε είμαστε Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές!

Μαρία Πέτρου

Περί «δεί δή χρημάτων» και άλλων σοφών αποφθεγμάτων

Όταν ο Κλίντον βγήκε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, έδωσε συνέντευξη τύπου, όπου ένας δημοσιογράφος τον ρώτησε ποιες θα ήταν οι προτεραιότητες της προεδρίας του. Η απάντηση ήρθε σαν καταπέλτης: «The Economy, stupid!», «Η οικονομία, ανόητε!». Άκουγα τις προάλλες στο ραδιόφωνο μια δημοσιογράφο να εκφράζει την γνώμη της για τα μέτρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οικονομική κρίση. Και έλεγε λοιπόν η κοπέλα ότι το κακό είναι ότι τα μέτρα αυτά παίρνονται με καθαρά οικονομικά κριτήρια, έχοντας σαν επίκεντρο την οικονομία και όχι τον άνθρωπο! Λέγονται πολλά τέτοια αυτήν την περίοδο και ακούμε πολλά παρόμοια για την καταστροφή του κοινωνικού κράτους. Φαίνεται ότι έχουμε ξεχάσει την σοφία του ίδιου μας του λαού και τα ρητά μας. Το πιο απλό είναι αυτό που λέει «Μην απλώνεις τα πόδια σου πέρα από εκεί που φτάνει το πάπλωμα!». Πώς ακριβώς, κυρία δημοσιογράφε και κύριοι υποστηρικταί του κοινωνικού κράτους περιμένετε η Ευρώπη ή η Ελληνική κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει το κοινωνικό κράτος, αν δεν σώσει πρώτα την οικονομία; Ξεχάσατε το «Ούκ άν λάβης παρά του μή έχοντος»;

Διαβάζω στα φυλλάδια της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας ότι το 67.2% του Ελληνικού λαού απασχολείται σε τριτογενή απασχόληση, δηλαδή σε παροχές υπηρεσιών, με άλλα λόγια «εγώ ξεψειρίζω εσένα και εσύ ξεψειρίζεις εμένα», όπως κάνουν οι μαϊμούδες. Έλα όμως που ως μαϊμούδες θέλουμε και να φάμε! Μόνον το 11.7% του Ελληνικού εργατικού δυναμικού απασχολείται στην πρωτογενή παραγωγή, δηλαδή σε κάτι που μπορούμε να πουλήσουμε σε ξένους για να φέρουμε λεφτά στην χώρα. Αν δεν έρχονται λεφτά στο σπίτι, πώς μπορεί η οικογένεια να αγοράσει παιγνίδια και ρούχα για τα παιδιά; Πώς μπορούμε να έχουμε κοινωνικό κράτος, που έχει επίκεντρο τον άνθρωπο, αν δεν φέρνουμε χρήματα απέξω; Αυτήν την στιγμή η χώρα έχει μία μόνον προτεραιότητα: «The Economy stupid!», κάτι που εμείς οι Έλληνες το ξέραμε εδώ και δυόμιση χιλιάδες χρόνια από το στόμα του Δημοσθένη: «Δεί δή χρημάτων και άνευ αυτών ουδέν εκ των πρέπει γενέσθαι μέλλει γένεσθαι!» Όλα τα άλλα είναι λαϊκισμοί και ανοησίες!

Μαρία Πέτρου

Περί Χριστού και Αντίχριστου

Πρόσφατα είχα την ατυχία να παρακολουθήσω στην τηλεόραση λίγα λεπτά από το κήρυγμα του κυρίου Άνθιμου, του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης. Διαμαρτύρονταν λοιπόν ο κύριος Άνθιμος γιατί το κτίριο μιας εκκλησίας χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα για μια αντιρατσιστική εκδήλωση (δεν έπρεπε!) και έλεγε ότι στην Ελλάδα όποιος μιλάει για Ελλάδα, Ελληνική σημαία και Ελληνική γλώσσα, όπως κάνει ο ίδιος, κινδυνεύει να κατηγορηθεί για εθνικιστής και χουντικός. Συγνώμη κύριε Άνθιμε, αλλά διαφωνώ! Κύριε Άνθιμε, οποιοσδήποτε από τους 10.999.999 υπόλοιπους Έλληνες μπορεί να μιλάει για Ελλάδα και Ελληνική σημαία και γλώσσα χωρίς απαραίτητα να είναι χουντικός ή εθνικιστής! Εσείς ειδικώς όμως, δεν θα έπρεπε ποτέ να μιλάτε για Ελλάδα και Ελληνική σημαία! Το αντίθετο, εσείς ως άνθρωπος του Θεού, θα έπρεπε συνεχώς να μας υπενθυμίζετε ότι ο Ιησούς είπε «Αγαπάτε τους εχθρούς σας!», ότι και ο Τούρκος και ο Γιαχοβάς και ο Εβραίος , όταν τους κόψει το μαχαίρι πονούν το ίδιο μ’ εμάς και βγάζουν το ίδιο κόκκινο αίμα μ’ εμάς, ότι κάποιος στην απόγνωση του είτε φωνάξει «Αχ μάνα!» είτε φωνάξει «Αχ άνε», υποφέρει το ίδιο όταν το κάνει, και ότι η μάνα που θα σκύψει πάνω από το νεκρό παλικάρι της σπαράζει το ίδιο είτε είναι Ελληνίδα, Σκοπιανή ή Τουρκάλα! Εσείς, ως άνθρωπος του Θεού κύριε Άνθιμε, θα έπρεπε συνεχώς να μας θυμίζετε ότι η γλώσσα είναι μέσον επικοινωνίας των ανθρώπων και τίποτα άλλο, και δεν υπάρχει κανείς λόγος να είναι κανείς περήφανος γιατί η γλώσσα του είναι τα Ελληνικά, τα Αραβικά ή τα Κινέζικα! Εσείς, ως άνθρωπος του Θεού θα έπρεπε να μας θυμίζετε συνεχώς, ότι η γλώσσα δεν θα έπρεπε να είναι εμπόδιο στην αλληλεγγύη και κατανόηση των ανθρώπων. Για να γεφυρώσουμε μάλιστα αυτά που μας χωρίζουν, θα έπρεπε να υποστηρίζετε έμπρακτα το κύρηγμα της αγάπης, οργανώνοντας στις εκκλησίες και τα κατηχητικά δωρεάν φροντιστήρια που θα δίδασκαν στα Ελληνόφωνα παιδιά την Τουρκική γλώσσα στις περιοχές της Ελλάδας που υπάρχουν πολλοί Τουρκόφωνοι, ώστε τα Ελληνόφωνα και τα Τουρκόφωνα Ελληνόπουλα να μπορούν να μιλάνε μεταξύ τους, και να καταλαβαίνουν και να σέβονται τις παραδόσεις ο ένας του άλλου. Την περίοδο που χωρίζονταν το Πακιστάν από την Ινδία για να αποτελέσουν δύο κράτη, ένα για τους Μουσουλμάνους και ένα για τους Ινδοϊστές ομοεθνείς τους, κάποιος Ινδοϊστής που είχε σκοτώσει έναν μουσουλμάνο, πήγε στον Γκάντι μετανοιωμένος και τον ρώτησε τι να κάνει για να εξιλεωθεί. Ο Γκάντι του είπε: «Θα βρείς ένα παιδάκι ορφανό, από μουσουλμανική οικογένεια, θα το υιοθετήσεις και θα το μεγαλώσεις σαν παιδί σου, μόνο που θα το μεγαλώσεις στην μουσουλμανική πίστη!» Σύμφωνα με το λεξιλόγιο σας κύριε Άνθιμε, ο Γκάντι ήταν ειδωλολάτρης, έχοντας μεγαλώσει με μια θρησκεία που έχει μια θεά με μορφή ελέφαντα και μια θεά με 100 χέρια που τρώει ανθρώπους όταν θυμώνει. Αν ο Γκάντι κύριε Άνθιμε, μπορούσε να κηρύττει το μήνυμα της αγάπης, της συμφιλίωσης των θρησκειών και της συναδέλφωσης των λαών σε ένα κλίμα διχόνοιας και αλληλοσπαραγμού όπως ήταν η Ινδία της εποχής του, εσείς που έχετε μεγαλώσει με την θρησκεία της αγάπης και διαβάζετε το Ευαγγέλιο κάθε μέρα, γιατί δεν βρίσκετε την ψυχική δύναμη να πιστέψτε σε έναν Θεό που αγαπάει τους Μουσουλμάνους, τους Γιαχωβάδες, τους Τούρκους, τους Αλβανούς και τους Σκοπιανούς το ίδιο, σε έναν Θεό που μας θέλει όλους αδερφωμένους, σε έναν Θεό πατέρα που αγαπάει το ίδιο όλα του τα παιδιά, που δεν αναγνωρίζει σύνορα και τίτλους ιδιοκτησίας και που σίγουρα δεν κάθεται στον θρόνο του κουνώντας μια χάρτινη Ελληνική σημαιούλα όπως κάνουν τα παιδάκια στις παρελάσεις; Γιατί δεν αφήνετε σ’ εμάς τους λαϊκούς να μιλούμε για σημαίες, τοπωνυμίες και σύνορα, για κόμματα και κυβερνήσεις; Μήπως φαντάζεστε ότι ο Θεός σας έστειλε στη γη για να ασχολείστε με το αν η Πυλαία θα ανήκει στον Δήμο Χορτιάτη ή όχι, και για το ποιος θα βγει δήμαρχος στην Θεσσαλονίκη; Ο Χριστός ζούσε σε μια κατακτημένη χώρα, και παρ’ όλα αυτά δεν έπεσε στην παγίδα του σατανά να τα βάλει με τους Ρωμαίους και να ασχοληθεί με την πολιτική, αλλά πολύ σοφά είπε: «Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ»!

Μαρία Πέτρου

Περί σκοινιού και σαπουνιού

Κάποιος είπε ότι ο γάμος είναι σαν ένα πολιορκημένο φρούριο: όσοι είναι μέσα θέλουν να βγουν έξω και όσοι είναι απέξω θέλουν να μπουν μέσα! Κάπως έτσι είναι και το Δημόσιο στην Ελλάδα: όσοι είναι δημόσιοι υπάλληλοι μάλλον ντρέπονται να το πούνε, μια και η Ελληνική κοινωνία τους έχει κολλήσει την ρετσινιά, δικαίως ή αδίκως, του τεμπέλη και χαραμοφάη. Από την άλλη μεριά έχω ακούσει εκατοντάδες φορές την φράση: «Αυτός παιδί μου δεν είναι για πολλά. Να χωθεί εκεί πουθενά στο δημόσιο να τρώει ένα κομμάτι ψωμί.» Και καλά να το λένε αυτό οι μαμάδες όσων έχουν αρνητικό IQ, οι μορφωμένοι και πτυχιούχοι νομίζετε ότι πάνε πίσω; Έχουμε και σύλλογο «αδιόριστων καθηγητών». Δηλαδή πώς γίνεται αυτό; Αφού δεν έχουν διοριστεί πως είναι καθηγητές; Όχι ότι αποκαλούν τους εαυτούς τους καθηγητές επειδή δουλεύουν στον ιδιωτικό τομέα, μια και οι περισσότεροι, αν δουλεύουν στον ιδιωτικό τομέα, θεωρούν τον εαυτό τους άνεργο. Είναι «καθηγητές» επειδή επιθυμούν να διοριστούν στο δημόσιο να διδάξουν, και δεν διορίστηκαν ακόμα. Έτσι κάνουν την επιθυμία τους τίτλο και περιμένουν να μπουν στο κάστρο πολιορκώντας το όσο πιο ασφυκτικά μπορούν. Και επειδή με όποιον δάσκαλο καθίσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις, ο φαύλος κύκλος του παραλόγου συνεχίζεται από γενιά σε γενιά. Τώρα το θέμα είναι πώς βγαίνει κανείς από τον φαύλο κύκλο. Το σκέφτηκα αυτό δια μακρόν και κατέληξα στην μαγική φόρμουλα! Αν μπορούσα να το κάνω, θα έβαζα μια καθαρίστρια πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης (ιδιωτικού δικαίου και με δυνατότητα να απολυθεί αν δεν κάνει καλά την δουλειά της) στις τουαλέτες του κάθε νηπιαγωγείου της χώρας, ώστε οι τουαλέτες να είναι απαστράπτουσες, να έχουν χαρτί υγείας, ζεστό νερό και σαπούνι, έτσι ώστε να μεγαλώσουν νέες γενιές ανθρώπων με αξιοπρέπεια και σεβασμό προς τον εαυτό τους. Γιατί ο αυτοσεβασμός δεν έρχεται τζάμπα: ο αυτοσεβασμός καλλιεργείται από βρεφικής ηλικίας από τον σεβασμό που δείχνει η κοινωνία στο άτομο. Γιατί μόνον ένας άνθρωπος χωρίς αυτοσεβασμό τολμάει να σε πει όταν ρωτήσεις την τιμή ενός προϊόντος: «Με απόδειξη ή χωρίς απόδειξη;» (δηλαδή, «Να συνωμοτήσουμε να κλέψουμε το κράτος ή όχι;»), όπως έκαναν και κάνουν πολλοί καταστηματάρχες. Μόνον ένας άνθρωπος χωρίς αυτοσεβασμό τολμάει να απαιτήσει από καρκινοπαθή συνταξιούχο του ΙΚΑ φακελάκι, ίσο με τρεις συντάξεις του ΙΚΑ, με την δικαιολογία ότι έκανε καλή δουλειά και πρόσεξε να μην της κόψει τις φωνητικές χορδές της (δηλαδή αν δεν περίμενε φακελάκι, η γυναίκα θα ήταν τώρα βουβή!), όπως έκανε ο κύριος Αβακούμ στην μητέρα μου. Μόνον ένας άνθρωπος χωρίς αυτοσεβασμό τολμάει να ανάψει τσιγάρο κάτω από την ταμπέλα «Απαγορεύεται το κάπνισμα». Μόνον ένας άνθρωπος χωρίς αυτοσεβασμό σκαλίζει την μύτη του μπροστά στα παιδιά όπως έκανε ένας δάσκαλος μου στο Δημοτικό. Μόνον ένας άνθρωπος χωρίς αυτοσεβασμό θάβει το χεσμένο πάμπερ του μωρού της στην άμμο της παραλίας, για να το βρει ίσως κάποιο άλλο παιδάκι που θα έρθει με το κουβαδάκι του να παίξει, γιατί βαριέται να κάνει δέκα βήματα να το βάλει στον κάδο. Μόνον ένας άνθρωπος χωρίς αυτοσεβασμό θα ανοίξει την πόρτα του αυτοκινήτου του και θα πετάξει στην άκρη του δρόμου την σακούλα με τα σκουπίδια από το εξοχικό του, γιατί δεν θέλει να την πάρει σπίτι του να την βάλει στον σκουπιδοτενεκέ του. Μόνον ένας άνθρωπος χωρία αυτοσεβασμό θα πει στον υποψήφιο νοικάρη «Το νοίκιο είναι 1000 ευρώ, αλλά θα σου δίνω αποδείξεις για 500» όπως είπε κάποιος νοικοκύρης στους εκπροσώπους του ΔΝΤ πρόσφατα στην Αθήνα όταν έψαχναν για διαμέρισμα.

Βρέθηκα πρόσφατα στο κτίριο της Ιατρικής σχολής ενός Ελληνικού Πανεπιστημίου και έφριξα: η πόρτα της τουαλέτας κρέμονταν από έναν ρεζέ, η λεκάνη ήταν χωρίς καπάκια και πασαλειμμένη σκατό, δεν υπήρχε ούτε σταγόνα νερό, και φυσικά το να περιμένεις χαρτί υγείας και σαπούνι θα ήταν εξωγήινο. Στην ίδια κατάσταση ήταν οι τουαλέτες του Δημοτικού σχολείου που πήγαινα: οι στοίβες τα σκατά σέρνονταν από πίσω όταν άνοιγες την πόρτα και η βρώμα σε προειδοποιούσε για το τι σε περίμενε από μεγάλη απόσταση-γ’ αυτό άλλωστε οι τουαλέτες ήταν μακριά από το σχολικό κτίριο. Γενιές από Ελληνόπουλα μεγάλωσαν θεωρώντας ότι είναι τελείως φυσικό οι τουαλέτες κοινής χρήσης να είναι στην κατάσταση αυτή. Έτσι, κάθε φορά που είχα επισκέπτες από την Ελλάδα στην Αγγλία, είχα δυσκολία να τους πείσω να χρησιμοποιήσουν την δημόσια τουαλέτα σε κάποιο κουτσοχώρι που πηγαίναμε για περίπατο. Και όταν τελικά τους έπειθα, έμειναν έκπληκτοι που η τουαλέτα ήταν καθαρή, είχε χαρτί υγείας, ζεστό νερό και σαπούνι. Όταν ήμασταν στο Δημοτικό, μας έλεγαν ότι ο πολιτισμός ενός λαού κρίνεται από την ποσότητα σαπουνιού που καταναλώνει. Εγώ θα έλεγα ότι ο πολιτισμός ενός λαού κρίνεται από την κατάσταση που βρίσκονται οι δημόσιες τουαλέτες. Εκεί είναι που φαίνεται αν ο πολίτης έχει αξιοπρέπεια, αυτοσεβασμό και σεβασμό προς τους συνανθρώπους του. Στο κάτω κάτω, το σαπούνι έχει πολλές χρήσεις. Παράδειγμα, αν μετά από όλα αυτά αποφασίσουμε να το φουντάρουμε ομαδικά, θα χρειαστούμε πολύ σκοινί και πολύ μα πάρα πολύ σαπούνι!

Μαρία Πέτρου

Περί του χορού του Ζαλόγγου

Υπάρχει μια σκηνή στο έργο «Η κυρά μας η μαμή», όπου ο Πρόεδρος του χωριού είναι άρρωστος. Είναι άρρωστος και δεν ξέρει τι του φταίει. Μια ζητάει ένα έξτρα μαξιλάρι γιατί είναι μέσα στην γούβα, μια δεν θέλει το έξτρα μαξιλάρι γιατί τον έστησαν σαν τον Αθανάσιο Διάκο, μια θέλει νερό, μια δεν θέλει, και πάει λέγοντας. Πολύ χαρακτηριστικό όταν είναι κανείς άρρωστος: δεν ξέρει τι τον φταίει, και τα βάζει με όλους, ακόμα και με την ταλαίπωρη την γυναίκα του που σκίζεται να τον εξυπηρετήσει. Το μόνο του πρόβλημα βέβαια ήταν ότι το προηγούμενο βράδυ είχε φάει μέχρι σκασμού και υπέφερε από βαρυστομαχιά. Μου φαίνεται ότι κάπως έτσι είναι και η Ελληνική κοινωνία τώρα: έφαγε, έφαγε, έφαγε μέχρι σκασμού στην περίοδο των παχέων αγελάδων και τώρα έχει βαρυστομαχιά και δεν ξέρει τι της φταίει. Και οι αγελάδες ήταν τετράπαχες, πω πω πόσο παχές ήτανε! Όχι βέβαια από το χορταράκι που παρήγαγε η Ελληνική γη, μια και η Ελληνική γη δεν παράγει και πολύ χόρτο-πιο πολύ γαϊδουράγκαθα! Αλλά πάχυναν από χορταράκι που ήταν φκιαγμένο από αέρα κοπανιστό! Και ξέρετε πόσο δύσπεπτο είναι το χορταράκι που είναι φκιαγμένο από αέρα κοπανιστό; Πα πα πα ! Μη σου τύχει! Έτσι λοιπόν ο ασθενής τώρα υποφέρει και δεν ξέρει τι του φταίει. Φωνάζει για το ένα, φωνάζει για το άλλο και για τα μόνα που δεν φωνάζει είναι τα πράγματα που μπορούν πράγματι να διορθωθούν, μια και το να διορθωθούν δεν κοστίζει τίποτα. Γιατί είναι πολλά στραβά που πέφτουν στην κατηγορία αυτή και που περιγράφονται από την φράση του Κηλαϊδόνη «Το πρόβλημα που λέτε δεν είναι το να μπεις. Είναι που σου την έχουνε στημένη όταν βγείς!» Έτσι, αν δεν είσαι Αθηναίος και μπεις στο μετρό της Αθήνας για να πας στο αεροδρόμιο, η υπάλληλος που σου πουλάει το εισιτήριο μπορεί να σου εξηγήσει για την ώρα αναχώρησης, το αριθμό της αποβάθρας κλπ, αλλά το πιο σημαντικό, ότι δηλαδή πρέπει να ακυρώσεις το εισιτήριο που μόλις σου πούλησε (γιατί άραγε δεν το ακυρώνει η ίδια κατ’ ευθείαν;) δεν θα σου το πει! Ούτε η είσοδος σου στο τρένο θα εμποδιστεί αν δεν έχεις ακυρώσει το εισιτήριο, όπως γίνεται σε άλλες χώρες. Ούτε ακυρωτική μηχανή υπάρχει μέσα στο τρένο! Πως αλλιώς θα σου βάλουν το πρόστιμο των 36 ευρώ, του εξαπλασίου δηλαδή της αξίας του εισιτηρίου, όταν σε βρουν να ταξιδεύεις με μη ακυρωμένο εισιτήριο; Ή που στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης υπάρχει πάρκινγκ μακράς διαρκείας όπου το να αφήσεις το αυτοκίνητο σου για μία μέρα κοστίζει το μισό από το να το αφήσεις λίγα μέτρα πιο εκεί στο πάρκινγκ μικρής διάρκειας, μόνο που δεν υπάρχει πινακίδα που να σου το λέει! Ή που στο μετρό της Αθήνας τις πρωινές ώρες τα τρένα πάνε μόνον μέχρι Πλακεντίας, ενώ στην αποβάθρα γράφει ότι πάνε στο αεροδρόμιο, και εσύ περιμένεις και περιμένεις αλλά το πολυπόθητο τρένο δεν έρχεται και δεν υπάρχει ούτε γραπτή ούτε προφορική ανακοίνωση και ούτε υπάλληλος να ρωτήσεις. Και έτσι, όταν δεις ότι σου την έστησαν μιά, σου την έστησαν δυό, σου την έστησαν τρείς, στο τέλος δεν ξέρεις τι σου φταίει, και σου φταίνε όλα. Και βγαίνει ς από την φάκα και οδηγείς σαν τρελός, βγάζοντας τα απωθημένα σου παραβιάζοντας το κώδικα οδικής κυκλοφορίας, την σειρά στην ουρά, τους κανόνες ευπρέπειας και ευγένειας, τον αντικαπνιστικό νόμο, και γενικά ό,τι βρεθεί μπροστά σου.
Και, έχοντας φάει στην μάπα το άδικο ταξίδι στην εφορία μια και Παρασκευή το Μητρώο είναι κλειστό, αλλά εσύ δεν είσαι σε θέση να το ξέρεις από πριν και το μαθαίνεις μόνον όταν φτάσεις μπροστά στον γκισέ όπου έχουν βάλει την ταμπελίτσα, και όταν πας στον ΟΑΕΔ και σε ξαποστείλουν λέγοντας ότι η αίτηση γίνεται μόνον ηλεκτρονικά και εσύ βρείς κομπιούτερ και την κάνεις, μόνο όμως που πρέπει μετά να την τυπώσεις και να τους την πας (!), έ τότε πια το ρίχνεις στο πατριωτικό: «Του Έλληνα ο τράχηλος ζυγόν δεν υπομένει! Εγώ ελεύθερος γεννήθηκα και ελεύθερος θα πεθάνω! Θα μου πεις εσύ ρε μαλάκα πού μπορώ και πού δεν μπορώ να καπνίσω;» Έτσι, ο Έλληνας, που γεννήθηκε με ένα αναμμένο τσιγάρο στο χέρι, όπως ο baby-toon στην ταινία «Who framed Roger Rabbit?», πεθαίνει και με το τσιγάρο στο χέρι, κάνοντας τα πνευμόνια του, και αυτά των γύρω του, σαν τον σωλήνα του νιπτήρα μας όταν βουλώσει: γεμάτα από μία γκριζομαύρη γλίτζα, πού όταν τα ζουλήξουν κατά την νεκροψία βγαίνει σαν οδοντόπαστα! Τουλάχιστον έτσι φαινόταν στο Αυστραλέζικο ντοκιμαντέρ που προβάλλονταν στην τηλεόραση όταν η Αυστραλιανή κυβέρνηση έκανε εκστρατεία κατά του καπνίσματος για να πείσει τους πολίτες της να δεχτούν τον αντικαπνιστικό νόμο. Μόνο που εδώ δεν έγινε ποτέ μια τέτοια εκστρατεία. Για χρόνια το λόμπι των καπνοπαραγωγών την έβγαζε διάνα και η κυβέρνηση έκανε την πάπια επί του θέματος. Τώρα ξαφνικά καλούνται οι απληροφόρητοι Έλληνες πολίτες να βγάλουν την γλίτζα από τα πνευμόνια τους. Έλα όμως που του Έλληνος ο τράχηλος ζυγόν δεν υπομένει! Και έτσι μια και ο Έλληνας δεν ξέρει τι του φταίει, το ρίχνει στον χορό του Ζαλόγγου!

Μαρια Πέτρου

Περί αυγών και πουλιών

Υπάρχει μια ζωγραφιά του Μαγκρίτ όπου ένα ζωγράφος βλέπει ένα αυγό και ζωγραφίζει ένα πουλί. Ο τίτλος είναι «Ο οραματιστής». Όταν ήρθα στην Ελλάδα πριν περίπου ένα χρόνο, όλα τα στραβά που έβλεπα τα δεχόμουν προσπαθώντας να δω την φαιδρή πλευρά τους. Είναι και αυτός ένας τρόπος επιβίωσης. Έναν χρόνο μετά, χιούμορ τέλος! Καθώς άρχισα να γνωρίζω τα εδώ πράγματα καλύτερα, σιγά σιγά μου έγινε αδύνατο να βλέπω την αστεία πλευρά της κάθε κατάστασης. Το ότι οι υπάλληλοι της Εθνικής επιτρέπονταν να καπνίζουν αλλά οι πελάτες όχι, δεν μου φαίνεται πια αστείο αλλά τραγικό. Το ότι ο τσαμπουκάς υπερτερεί του κώδικα οδικής κυκλοφορίας δεν μου φαίνεται φαιδρό αλλά καταθλιπτικό. Τώρα ο μόνος τρόπος επιβίωσης είναι να γίνει κανείς οραματιστής και να βλέπει το πουλί όταν του παρουσιάζουν το αυγό.
Έτσι, όταν ο υπουργός υγείας κύριος Λοβέρδος μας βεβαίωσε τις προάλλες στην τηλεόραση ότι ο αντικαπνιστικός νόμος έχει επιτυχία και έφερε σαν παράδειγμα ότι κανείς πια δεν καπνίζει μέσα σε θαλάμους ασθενών στα νοσοκομεία και οι δύο δημοσιογράφοι γέλασαν (προφανώς αυτοί μπορούν ακόμα να βλέπουν την φαιδρή πλευρά των καταστάσεων), εγώ ένοιωσα κάποια ανακούφιση: να ένα αυγό που θα γίνει πουλί! Όταν ξυπνάμε κάθε πρωί και αναρωτιόμαστε ποιοι θα απεργήσουν σήμερα και θα μας ταλαιπωρήσουν, καλό είναι να ρίξουμε μια ματιά στην λίστα αυτών που απέργησαν ήδη, και έχουν ήδη βγάλει τα απωθημένα τους: έτσι ούτε οι αγρότες ούτε οι φορτηγατζήδες θα μας μπλοκάρουν τον δρόμο πια. Πάει αυτοί, τελειώσαμε μαζί του, τα έβγαλαν τα απωθημένα τους. Μπορεί βέβαια να είναι οι κάτοικοι της Πυλαίας, υποκινούμενοι από το Δεσπότη που ξέχασε το «Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι», και να καταλάβουν αυτοί το οδόστρωμα της περιφερειακής γιατί κάτι δεν τους αρέσει στον καινούριο νόμο περί τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά δέστε το από την καλή πλευρά: δεν θα το κάνουν για πολύ. Πού θα πάει, κάποιο σήριαλ θα αρχίσει στην τηλεόραση και δεν θα θέλουν να χάσουν την συνέχεια, οπότε θα φύγουν. (Ευτυχώς που υπάρχουν και τα Βραζιλιάνικα!) Κάποτε ο Ραββίνος Λίονελ Μπλού, που συχνά έδινε την «Σκέψη της ημέρας» στο BBC, είχε πει: «Ευτυχώς οι ανησυχίες μου μερικές φορές απαλείφουν η μία την άλλη: αν ανησυχώ για την καρδιά μου δεν χρειάζεται να ανησυχώ για την σύνταξη μου!» Ευτυχώς και εδώ οι κακοτυχίες απαλείφουν η μια την άλλη: αν δεν μας αρέσουν οι τόσες σαπουνόπερες στην τηλεόραση, τα τόσα ωροσκόπια και τα τόσα ματς, τουλάχιστο δίνουν το κίνητρο σε κάποιους, που κάθε λίγο και λιγάκι μας ταλαιπωρούν κλείνοντας κάποιον δρόμο, να παν στα σπιτάκια τους για να δουν το αγαπημένο τους πρόγραμμα!
Και εγώ, βλέποντας την λίστα αυτών που ήδη τελείωσαν την διαμαρτυρία τους και το γεγονός ότι ο αντικαπνιστικός νόμος είχε ήδη επιτυχία στην εφαρμογή του στα νοσοκομεία, μπορώ να οραματίζομαι μια Ελλάδα όπου κανείς δεν καπνίζει σε δημόσιο χώρο, ο κώδικας οδικής κυκλοφορίας εφαρμόζεται, οι δημόσιοι υπάλληλοι τσακίζονται να με εξυπηρετήσουν, οι δρόμοι και οι παραλίες δεν διακοσμούνται από σκουπίδια, τα φαρμακευτικά υλικά δεν κλέβονται από τα νοσοκομεία, οι γιατροί δεν απαιτούν φακελάκι και η ζωή είναι εύκολη, ωραία και χωρίς άγχος!
Μαρία Πέτρου